Artykuły z czasopisma Prosto z Mostu

Prosto z Mostu 13.03.1938

Sprawa Pasternaka

Wychodzi we Lwowie od pewnego czasu pismo humorystyczne „Chochoł”, wydawane i redagowane przez Żydów, ale w języku polskim. Polacy nie czytują go, toteż zapewne bezkarnie uszedłby ohydny wiersz, zamieszczony tam przez niejakiego L. Pasternaka, gdyby przypadkiem nie był wpadł w ręce redaktora „ABC” p. T.…

Prosto z Mostu 19.05.1935

Żołnierz niepodległości

Niesposób myśleć i mówić o czemkolwiek innem: Józef Piłsudski nie żyje. Od pamiętnych, listopadowych dni odzyskania niepodległości, od sierpniowego triumfu orężnego nad Wisłą, a potem, od dni przewrotu majowego, nie było w życiu polskiem wstrząsu równie silnego. Zgon Józefa Piłsudskiego jest bowiem czemś znacznie więcej,…

Prosto z Mostu 20.09.1936

Wódz młodej Belgii
Rozmowa z Leonem Degrelle

KU DYKTATURZE Bruksela, we wrześniu. Leon Degrelle jest niewątpliwie najbardziej zaawansowanym w Europie kandydatem na nowego dyktatora i pewien jestem, że jeśli nie zbraknie mu temperamentu i tempa, to zawładnie Belgią, zanim ludzie zdążą wyjść z podziwu, że taki Degrelle w ogóle się znalazł. Nie…

Prosto z Mostu 04.10.1936

Łódź w dniu wyborów

WYBORY PRAWDZIWE Technika rozlepiania odezw była następująca: Na przedzie szła szpica, zaopatrzona w okute lagi, czy poprostu gaz-rurki, łódzką broń wyborczą, napróżno tępioną przez policję nocnymi rewizjami. Gaz-rurką, albo „paragrafem” stawało się wszystko, co było żelaznym gratem, odpadkiem w fabryce i było dość mocne, by…

Prosto z Mostu 23.08.1936

Co nas dzieli

Byliśmy bodaj w „Prosto z Mostu” pierwsi, którzyśmy zwrócili uwagę na problem, tak szeroko dziś dyskutowany pod nazwą „jedności młodego pokolenia”. Pisał o tem dawno już Wasiutyński w feljetonie p. t. „Na ryty”, pisałem i ja w artykule p. t. „Cenzus wieku”. Wskazywaliśmy na podobieństwo…

Prosto z Mostu 27.09.1936

Od parady Reichswery – do „Króla Leara”

Wyjazd do kraju, którego życie zna się tylko z depesz i politycznych korespondencyj, jest przede wszystkim – rozbiciem schematu. W jedno zdanie nie można wtłoczyć rozległości i bogactwa życia 60-milionowych Niemiec, jeżeli zaś dla uproszczenia tworzy się o Niemczech opinie na wzór krótkich, okrągłych zdań…

Prosto z Mostu 10.07.1938

Wspomnienie o Sienkiewiczu

Ze „Wspomnień pracowitego żywota” („Memories of A Busy Life”) OD TŁUMACZA Dnia 28 sierpnia b. r. odbędzie się staraniem Polonii miasta Milwaukee (Wisconsin) uroczystość ku czci zasłużonego tłumacza dzieł literatury polskiej na język angielski, Jeremiego Curtina, z okazji setnej rocznicy jego urodzin. Dom Jeremiego Curtina…

Prosto z Mostu 15.01.1939

Twórca nowoczesnej Polski

…Jest śmiertelna, przejmująca cisza, cisza tak wielka, że słychać syk płonących na tle nocy pochodni. W dole skuta lodem Wisła, polska rzeka królewska, łącząca Beskidy z Gdańskiem. Przez most księcia Józefa idzie pochód żałobny. Zrywa się głuchy warkot werbli. Wysoko, na ramionach młodych w jasnych…

Prosto z Mostu 24.07.1938

Z podróży po Niemczech współczesnych (cz. 3)
U ŹRÓDEŁ

Benito Mussolini, gdy chciał z lazarona uczynić pełnego człowieka, odwołał się do bardzo odległej przeszłości, bez skrupułów wskazał na wielkie imperium rzymskie; Adolf Hitler urabia swoich nieco przyciężkich i poczynających się rozłazić we wzrastającym postępie materialnym ziomków przez demonstrowanie im wzorów wspaniałych olbrzymów skandynawskich. Słowianina…

Prosto z Mostu 22.05.1938

Bluźnierstwa Talmudu

Niejeden z czytelników pamięta zapewne z lat szkolnych ciekawy szczegół historyczny: spór humanistów niemieckich z dominikanami o Jana Reuchlina. Było to na sześć lat przed wystąpieniem Lutra. Reuchlin – czytaliśmy w podręczniku szkolnym – znakomity hebraista, wykazał nieukom dominikańskim, średniowiecznym fanatykom, że wbrew ich oskarżeniom…

Prosto z Mostu 03.07.1938

Z podróży po Niemczech współczesnych (cz. 2)
„URDEUTSCH”

W Niemczech współczesnych pierwsze miejsce uzyskało zawołanie „Heil Hitler”. Ten zwrot powtarza się w Niemczech najczęściej. Wypełnia znaczną część ludzkich rozmów. Zjawia się wszędzie, w każdej okoliczności życia codziennego, dla cudzoziemca najbardziej nieoczekiwanej. W szczecińskiej restauracji, w miejscu, którego pożyteczna nazwa pozostaje w uczciwej książce…

Prosto z Mostu 26.06.1938

Z podróży po Niemczech współczesnych (cz. 1)
„MITY”

W podróży po Niemczech dzisiejszych ociera się człowiek o różnego rodzaju mity. Zbudowano je po to, aby poruszały serca mas w określonym kierunku. Największym, jaki się tam spotyka, jest mit jednolitej i wszechogarniającej pangermańskości: wielkiego mitycznego narodu, który żył kiedyś, w bardzo mrocznych czasach na…

Prosto z Mostu 24.01.1937

Listy Reymonta o nagrodzie Nobla

W końcu roku 1921 stała się aktualną w Akademii Szwedzkiej sprawa polskiej kandydatury do literackiej nagrody Nobla. Kandydatem polskim był zrazu Żeromski. W roku 1923 obok Żeromskiego wysunięto kandydaturę Władysława Reymonta. Szef propagandy w naszym poselstwie w Sztokholmie p. Konrad Czarnocki zwrócił się do autora…

Prosto z Mostu 26.07.1936

Ano, żyje się jakoś w Dąbrowie

Gorąco wielkie, aże duszno. Dał Pan Bóg pogody sporo, dni jednako rozpalonych kilkanaście, to i ten czas wlecze się ciężko, zmordowany gorączką. Na skwerku pod kapliczką upatrzyli sobie oddawna miejsce sposobne, gdzie się da spokojnie pogwarzyć i w karty pograć. Gra się też ciągle. Tak…

Prosto z Mostu 30.08.1936

Nieporozumienie z Batorym

OD UPADKU DO POWSTANIA Rzeczą jest ciekawą śledzić, jak pod wpływem aktualnych zagadnień politycznych zmieniają się poglądy na historję, jak pewne postaci historyczne urastają w opinji, a inne usuwają się w cień, jak wzrasta i maleje zainteresowanie dla pewnych okresów dziejów. Po upadku powstania 63-go…

Prosto z Mostu 06.12.1936

St. August przegrał bitwę maciejowicką

Wrzesień, 1794 r. Moskale i Prusacy odparci, oblężenie zdjęte, Warszawa wolna. Kościuszko po 6 tygodniach śpi po raz pierwszy rozebrany. Stolicy nic nie grozi bezpośrednio, cała troska Naczelnika jest skierowana na Dąbrowskiego w Poznańskim, Mokronowskiego na Litwie i Sierakowskiego na Polesiu. Codzień odbiera od nich…

Prosto z Mostu 23.08.1936

Klęska berlińska *

Olimpjada berlińska skończona. W ogólnej klasyfikacji Polska znalazła się na 19-tem miejscu. Za Egiptem, Argentyną, Estonją, nie mówiąc już o Czechosłowacji, Austrji, czy Szwajcarji. Nie zdobyliśmy żadnego złotego medalu, flaga polska ani razu nie zawisła na głównym maszcie, nie odegrano na stadjonie berlińskim naszego hymnu.…

Prosto z Mostu 27.02.1938

Wszystkie cele zajęte

Naturalnie, że dziś mowy nie ma, o wprowadzeniu u nas kary bicia. Dość starosty Bassary, na co jeszcze baserunek. Coś jednak trzeba zrobić, bo przestępczość wzrasta dużo intensywniej niż liczba ludności. Zwiedzając w Gandawie muzeum średniowiecznego mieszkania usłyszałem westchnienie eleganckiego pana: – Dobre były wtedy…

Prosto z Mostu 30.08.1936

Niezrozumiały przebieg procesu trockistów *

Dla człowieka Zachodu niezrozumiały jest zupełnie przebieg procesu trockistów w Moskwie. Akt oskarżenia zarzucał im, że pozostając w kontakcie z bawiącym zagranicą Trockim, a nawet korzystając z pomocy niemieckiej policji politycznej (Gestapo), zorganizowali spisek, mający na celu zamordowanie Stalina i czołowych dygnitarzy sowieckich oraz zagarnięcie…

Prosto z Mostu 06.12.1936

Złotousty prezes

Akademia Literatury wybrała się do Katowic na uroczyste posiedzenie, poświęcone Śląskowi z okazji 70-lecia urodzin poety śląskiego, ks. Norberta Bonczyka. Posiedzenie, w obecności licznej publiki, odbyło się w sali posiedzeń Sejmu Śląskiego, przy czym prezes Akademii, sen. Sieroszewski, zabierał głos trzykrotnie. Pierwszą jego mowę podała…

Prosto z Mostu 10.07.1938

My Karpatorusy…

Fodrasz, Parikmacher, Holicz, Friseur, Kadernik, Holjar. Odczytuję nie bez trudności ten sześciojęzyczny, dwualfabetowy i pięciopisowniany szyld nad małym wejściem, które zamiast drzwi ma zasłonę z paciorków. Skoro napis jest w sześciu językach, nie ulega wątpliwości, że należy przemówić jeszcze inaczej. Toteż wchodząc powiadam: – Guten…

Prosto z Mostu 03.05.1936

Pierwowzór Longinusa Podbipięty

HIPOTEZY RODOWODÓW. Sprawa zależności fikcyjnych postaci „Trylogji” (szczególnie „Ogniem i mieczem”) od ich pierwowzorów oddawna interesowała krytyków. Stwierdzono, że niektóre z nich posiadają swe prototypy zarówno literackie, jak i realne. Najszczegółowiej zbadano rodowód Zagłoby. Z innych główniejszych postaci zmyślonych jedynie Podbipięta uchodzi za całkowity wytwór…

Prosto z Mostu 23.08.1936

Kraj najbogatszy w wolę

Mieszkanie przydzielone przez olimpijski Quatier-Amt leżało w pobliżu Bayerischer-Platz, na Schönebergu. Jeszcze w wagonie, gdy tylko pociąg minął wynurzający się z mgły czworograniastemi wieżycami Frankfurt nad Odrą, do każdego przedziału po kolei pukał dobroduszny, wąsaty pan o różowej twarzy – żywa reklama niemieckiego piwa, i…

Prosto z Mostu 23.08.1936

Spór o narodowość Kopernika

O narodowości Mikołaja Kopernika pisano kiedyś tak wiele sprzecznych rzeczy i z tak nadmiernym zapałem, że do tematu tego powraca się dzisiaj z niechęcią. A przecież w literaturze polskiej sprawa ta nie została oświetlona wszechstronnie: skierowano patrjotyczne reflektory na stosunek Kopernika do Zakonu Krzyżackiego, chowając…

Prosto z Mostu 31.05.1936

Przeklęty duch reformacji

Dwa są prądy historyczne, różnie oceniające przyczyny upadku Polski w XVIII wieku, Oba mają rację i oba błądzą. Jeden twierdzi, że zgubił nas bezład i nasze własne wady narodowe, drugi, że dokonał tego spisek sił wrogich, zamach obcych, tajnemi więzami połączonych państw. I jedni i…

Close