Artykuły z czasopisma Słowo

Słowo 29.01.1924

Obrona Wilna w styczniu r. 1919
(cz. II)

Wieczorem, późno już spotykam oddziałek litewskiego wojska, zwracam się do komenderującego z radosnem pytaniem czy nie idą do Wilna, żeby razem z polskimi ochotnikami bronić miasta? Niezbyt uprzejmie odpowiada mi, że działają na własną rękę i mają nadzieję zająć miasto uprzedzając bolszewików, którzy są tuż……

Słowo 01.01.1929

Nowy Rok w staropolskim obyczaju

W dawnej Polsce nowy rok rozpoczynał się od Bożego Narodzenia a 1-szy styczeń przypadał w oktawę narodzin Chrystusa, w starożytności zaś zaczynał się nowy rok na wiosnę i przypadał w marcu. Koniec starego i początek nowego roku z dawien dawna obchodzona „na wesoło”. Oto stary…

Słowo 25.01.1924

Obrona Wilna w styczniu r. 1919
(cz. I)

O redakcji: Poniżej rozpoczynamy druk pamiętnika naszej współpracowniczki p. Heleny Romer, poświęcony pamiętnym dniom Styczniowym. Jak każdy pamiętnik, tak i kartki niniejsze pisane są subiektywnie i niezupełnie dokładnie może oddają to właśnie, co w danych momentach przeciętny myślał Wilnianin. Natomiast od siebie na wstępie dodać…

Słowo 19.12.1922

Po morderstwie

Chlubiliśmy się – i słusznie – że naród nasz nigdy siebie zbrodnią królobójstwa nie splamił.Dziś chluby tej pozbawił nas i imię polskie na wieczne czasy zhańbił artysta malarz, Eligjusz Niewiadomski. Moralna odpowiedzialność za ten czyn spada w znacznej mierze na prasę tego z pośród naszych…

Słowo 18.03.1939

Paskudztwo czeskie

Przy końcu wielkiej wojny wybuchł bunt we flocie niemieckiej. Marynarze nie chcieli wyjść w morze. Trzeba pamiętać, że to się stało po czteroletnich krwawych walkach, wyniszczających nerwy, nadrywających psychikę. Flota dostała się w ręce Anglików i oto ta „buntująca” się flota wysadziła okręty w powietrze,…

Słowo 25.12.1929

Ubezpieczenia a nędza

We Francji począwszy od 5 lutego 1930 roku będzie obowiązywać ustawa o powszechnem ubezpieczeniu. Minister Loucheur przedstawił projekt, posłowie, jak zawsze, nie orientowali się zgoła, o co chodzi, ale zasłyszawszy słowa: robotnik, ubezpieczenie, starość, w razie wypadku… nie namyślając się wiele głosowali za projektem suponując,…

Słowo 27.10.1922

Socjalizm w pałacu zimowym

Lata całe tajemnica otaczała wnętrze zimowego pałacu w Petersburgu. Głuche legendy szeptała sobie publiczność stołeczna. Cesarze Wszechrosji w ostatnich czasach zamieszkiwali tu rzadko, czasami przez kilka dni zaledwie unosiła się nad dachem chorągiew żółta z czarnym orłem dwugłowym – sztandar Cesarzy Wszechrosji, wskazujący obecność w…

Słowo 02.04.1939

Adolf Hitler jakim go nie widzą tłumy

Wybitny dziennikarz angielski, G. Ward Price, który bawi obecnie w Polsce, należy do grona zaufanych ludzi kanclerza Hitlera. Jego książka „I know these Dictators” (Znam was Dyktatorzy!), która wywołała na zachodzie wielkie echo, ukaże się wkrótce nakładem „Książnicy – Atlas”, w przekładzie II. Mysłakowskiej. Oto…

Słowo 14.03.1939

„Anschluss” i „Grunwald”

KŁAJPEDA, w marcu. Wieczorową porą… Po Kownie wydaje się Kłajpeda raczej małem miastem. Oczywiście, znając niemiecki poziom przeciętnej zamożności, klasę gospodarczą przeciętnego ich chłopa i robotnika, trudno wątpić, aby się nie dawała odczuć różnica już od granicy dwóch byłych zaborów, gdzieś w miejscu, gdzie kończyła…

Słowo 17.01.1935

Polski słownik pijacki

Polacy, jeden z najbardziej pijackich narodów, nie posiadał dotychczas żadnego obyczajowo – historycznego opracowania swego pijaństwa. Dwa sąsiadujące z nami pijackie narody – Niemcy i Rosjanie – zdobyli się od dawna na poważne dzieła naukowe w tej dziedzinie. Zwłaszcza Niemcy, którzy już w roku 1773…

Słowo 13.01.1935

Tajemnice świata podziemnego w Chicago

(el) Chicago, czarodziejskie miasto miljonów, uchodzi nie bez racji za najbardziej grzeszną wieżę Babel ze wszystkich metropolij. Istotnie w potężnem tem mieście rozgrywają się najstraszniejsze zbrodnie jakie się zdarzyły na kuli ziemskiej. Nigdzie nie osiągnęła przestępczość tego stopnia rozwoju, co tutaj. W rocznem sprawozdaniu policyjnem…

Słowo 25.01.1924

Lenin

W kwietniu r. 1917 ze Szwajcarji przez Niemcy, w zaplombowanym wagonie przybył do Rosji Lenin; niby dziwny twór, niesamowity okaz tego świata, który dokonał największego przewrotu społecznego, jaki dotychczas w dziejach był notowany, zburzywszy państwo caratu – jedno z największych na globie. Indywidualność potężna. I…

Słowo 12.12.1937

Komunizm, ghetto, homoseksualizm
Co się właściwie dzieje w gimnazjach wileńskich?

Przyznaję, że tytuł brzmi trochę sensacyjnie, a trochę nie pedagogicznie. Czyż nie mają bowiem dyrektorzy gimnazjów, pedagodzy, racji, gdy zarzucają młodocianym autorom jednodniówki „Ku Polsce Chrobrego”, że przed oczy młodzieży wywlekają tego rodzaju brudy, jak afera pederasty Rzewuskiego? – Mają. – Ale pismo codzienne musi…

Słowo 12.05.1923

Przestrogi dla Polski

Wyliczając pewne minusy naszego życia państwowego, o wielu z których nie tylko niemieccy piszą publicyści, ale także angielscy, włoscy, a nawet francuscy, powiedzieć możemy, że: 1) Nasze położenie skarbowe jest gorsze niż w innych państwach, powstałych z łaski traktatu Wersalskiego, Marka polska stoi niżej od…

Słowo 26.01.1935

Kartki z tajników Ochrany

Pamiętniki naczelnika „Ochrany” generała Gerasimowa wywołują wciąż na emigracji rosyjskiej żywą polemikę, komentarze, sprostowania i t. d. Dla nich jest to jeszcze żywa kwestja z wiążącej ich przeszłości. Dla nas dalekie echo, czegoś, co już nigdy nie wróci. Nie roznamiętniają nas. Głębokie kulisy carskiej Rosji…

Słowo 05.03.1933

Remarque roku 1905

Cztery lata mija, jak Erich Maria Remarque wydał „Na zachodzie bez zmian”. Potem napisał jeszcze „Drogę powrotną”, na którą czekało się dość długo, a którą reklama rozgłaszała jeszcze dłużej. Więcej nic już Erich Maria Remarque nie napisze. Może dlatego, że należy do pokolenia, które –…

Słowo 16.01.1935

Konkurent Palestyny

W połowie maja ub. roku ukazał się dekret Cika ZSSR proklamujący prowincję Birobidżan we wschodniej Syberji nad granicą mandżurską, wydzieloną w roku 1920 dla imigracji żydowskiej, jako samodzielny żydowski okręg autonomiczny. Birobidżan posiadać będzie własną armję złożoną z osiedleńców Żydów z czerwonym komandarmem Rapaportem (wszędzie…

Słowo 08.03.1939

Wysiadłem w Kłajpedzie – wysiadłem w Memlu

To jest zastanawiające, jak niektóre wydarzenia polityczne pierwszorzędnej wagi, wymykają się pomiędzy palcami opinji publicznej. Dzieje się coś, co może w najkrótszym czasie zaważyć na układzie sił we wschodniej Europie, co szachuje i wywraca dotychczasowe rachuby. I o tem cicho. Litwini w Kownie wytrzeszczają oczy:…

Słowo 07.05.1925

Tragiczne zajście w gim. im. J. Lelewela

Szczegóły wypadku. Wczoraj rano odbywały się w gimnazjum im. Lelewela egzaminy abiturjenckie w obecności p. p. wizytatora szkół Fedorowicza, delegata kuratorjum Bronisława Czapskiego, dyrektora gimnazjum im. Lelewela Biegańskiego tudzież profesora C. Jankowskiego. Wśród 43-ch stających do egzaminu abiturjentów dawało się uczuwać nie tylko silne przemęczenie…

Słowo 01.01.1928

Alkoholizm w „raju sowieckim”

Jak wiadomo, bardzo często rządy rozmaitych państw reparują swoje budżety z dochodów monopolowych, w czem najczęściej największe dochody daje monopol spirytusowy. Naturalnie, zwykło się w takich wypadkach dodawać, że to rządy monarchiczne w ten sposób „rozpajają społeczeństwa, aby zapewnić sobie jak najlepsze budżety. Okazuje się…

Słowo 16.01.1935

Jedziemy na Huculszczyznę

Jedziemy całą paką na Huculszczyznę. Wśród pięciu nas młodych niema ani jednego (zgroza!) znającego ten dziwaczny zakątek naszej ojczyzny. – Przesadzam: jest jeden entuzjasta, naładowany wiadomościami o Huculszczyźnie, a zwłaszcza o Hucułach. Właśnie opowiada nam już w pociągu ciekawostki o tym dziwnym kraju. Np. Oto…

Słowo 04.01.1924

Czy język polski jest piękny?

…„chcę, by język giętki powiedział wszystko, co pomyśli głowa, – czasem był jak piorun jasny, prędki – a czasem smutny, jako pieśń echowa” (Słowacki: „Beniowski”) Czego wymagać od języka? Powinien wyrażać dokładnie myśl we wszystkich jej subtelnościach i całej sile. Dawać obraz rzeczy każdej, rysownikiem,…

Słowo 26.05.1939

Gdańsk bez złudzeń

Gdańsk, 24 maja „Zurück zum Reich”! – Pass – kontrolle! – Zoll -kontrolle! – Bagnet i rewolwer na brzuchu Schutzmanna, szare mundury i czako z bączkiem, zielone mundury celników. Wewnątrz dworca, który mieni się być pod zarządem Polskich Kolei Państwowych, w kioskach „Ruchu” nie dostaniesz…

Słowo 15.08.1939

Pomiędzy Stalinem i Hitlerem

TALLIN. Zabroniono pisać o pobiciu marynarzy niemieckich W lipcu tego roku zawitał z ostentacyjną wizytą do Tallina krążownik niemiecki. Wszystko na nim jak z igły i wszystko wielkie, groźne, wzbudzające zaufanie do potęgi niemieckiej na morzu. Władze estońskie witały go gościnnie, jak się należy witać…

Słowo 21.08.1937

Okna zatkane szmatami

Dnia 19 lutego 1937 roku wyszedł z druku kolejny numer „Dziennika Ustaw”, a mianowicie 11-ty. – Wywołał pewną sensację i pewną konsternację i wiele utyskiwań, ze względu na zawarte w nim „Rozporządzenie z dnia 23 grudnia 1936 r. o granicach Państwa”. Wielkie też było zdziwienie…

Close