Artykuły z czasopisma Tygodnik Illustrowany

T. zw. nadmiar inteligencji

Nadmiar czy nadprodukcja inteligencji – to temat, do którego wyjątkowo często powraca nasza publicystyka. Kilkakrotnie notowaliśmy na tem miejscu co charakterystyczniejsze odgłosy tej dyskusji, pozatem sprawie tej poświęcał „Tygodnik” osobne artykuły. Zagadnienie jednak jest zawsze żywe i niewyczerpane z racji swojej wyjątkowej aktualności i ważności.…

Jak powstał Bank Anglji?

Oczy całego świata są dziś skierowane na prastary Bank Anglji, który przez długie wieki słusznie uważany był za najpotężniejszą instytucję finansową na globie ziemskim, a obecnie się zachwiał. Lata powojenne nauczyły wprawdzie ludzkość cywilizowaną nie dziwić się niczemu, co się dzieje w dziedzinie finansowo-gospodarczej. Mimo…

Kresy a mocarstwowe stanowisko Polski

Ziemie wschodnie Rzeczypospolitej stanowią połać wewnętrzną, zachodnią, rozległego obszaru, odgraniczonego od wschodu Dźwiną i Dnieprem, od zachodu – Niemnem, Bugiem i Złotą Lipą, opartego na południe o jary Dniestru. Jest to obszar, na którym w ciągu wieków rozgrywała się walka o potęgę naszej Rzplitej, jej…

Samochód a rzeczywistość polska

Po strasznej katastrofie samochodowej, która pochłonęła dwa młode istnienia – ś. p. Emila i Marję Rueckerów, oderwała się chórem prasa, domagając się usunięciu „anarchji na szosach”. Jak wiadomo, katastrofa nastąpiła w chwili, gdy prowadzący auto red. Wrzos usiłował wyminąć, spłoszoną czy też niezaradną i lekkomyślną…

Nad polską Amazonką

NOTATNIK Z PODRÓŻY NA WODACH POLESIA Oto kilka szczegółów opisu jednej z najciekawszych i najbardziej egzotycznych dróg, jaką udało mi się odbyć we wschodniej Europie. Dzięki uczestnictwu mojemu w ekspedycji filmowej, mogłem z olbrzymiego (w stosunku do wąskości koryta rzek) statku doznać wielu specjalnych wrażeń,…

Nasz technik-poeta XVII wieku

Niepośledniego technika-poetę mieliśmy w XVII wieku; był nim komornik województwa kaliskiego, słynny matematyk, Maciej Głoskowski. Komornikami, lub limitantami zwano wtedy geometrów, przydawanych w pomoc podkomorzym, czyli sędziom granicznym. O życiu uczonego miernika skąpe tylko mamy wiadomości. Urodził się w końcu XVI-go w., we wsi Sowina,…

Tygodnik Illustrowany 03.12.1859 (21.11.1859)

Lisowczyki

Aleksander Józef Lisowski, szlachcic herbu Jeż, z rodu zagnieżdżonego początkowo w województwie pomorskiem, który przesiedlił się do Litwy w początkach panowania Zygmunta III, zaczął rycerskie rzemiosło jako prosty żołnierz w Multanach od r. 1595, w chorągwi Jana Potockiego, starosty kamienieckiego. Następnie walcząc pod buławą Chodkiewicza…

Świetność Polski w opisie Labourera

Cała Polska przygotowywała się na uroczyste przyjęcie nowej królowej. Władysław IV stracił przed trzema laty pierwszą żonę, Cecylję Renatę, a ponieważ miał tylko jednego syna, nalegano więc, by dla dobra państwa i przyszłości rodu Wazów wstąpił ponownie w związki małżeńskie. I oto przypomniał sobie, że…

Umarli żyją

W urzędowej „Gazecie Lwowskiej” czytamy następujące wezwanie sądowe: „Michał Hupka, urodzony 1883 r. w Kamionce Lipnik, jako żołnierz austrjacki w niewoli rosyjskiej zaginął. Celem uznania go za zmarłego wzywa się, aby do pół roku od dnia ogłoszenia, zgłosił się lub udzielono wiadomości o nim sądowi”.…

Ludzie genjalni

Co to jest genjusz? Mówimy: genjalny uczony, genjalny muzyk, genjalny pisarz, ale bardzo często nadużywamy tego przymiotnika, bo genjusz to nie wielkie, czy choćby największe uzdolnienie, ale zasadnicza przemiana, przewrót w pewnej dziedzinie nauki czy sztuki, jedno z tych nieoczekiwanych objawień, które nietylko olśniewają świat,…

Czy kto słyszał o Lublinie?

Cicho, głucho jest o tem mieście, dużem mieście, stolicy wojewódzkiej, mieście wspaniałej unji, przepięknych kościołów i koszmarnych zakamarków. Nie jadą do Lublina pociągi wycieczkowe, nie raczą pamiętać biura turystyczne, niełaskawa jest dla Lublina ani prasa, ani książka, ani ów głos opinji publicznej, który wśród często…

Polskie Klondyke

Pieśń złożona z dwu dźwięków, pieśń trwająca wiecznie, pieśń co nie milknie na jeden moment. Dźwięk pierwszy – ponury: – buru, buru, buru, buru – to systematyczna, dźwigająca praca tłoków. To ciężkie westchnienie motorów, którym nie danem jest nigdy odpocząć. To ponure zawodzenie niewolnika, znudzonego…

Kresy wschodnie pod względem narodowościowym

Jednym z najbardziej charakterystycznych procesów ludnościowych w Europie wschodniej jest ten „Drang nach Osten”, który niesłusznie przypisujemy Niemcom wyłącznie. To parcie ku wschodowi jest może jeszcze bardziej znamienne u słowian wschodnich. Kolonizacja rosyjska, rozszerzająca się z nad Wołgi wgłąb Azji północnej aż do wybrzeży Oceanu…

TWARZE i MASKI

I Cofnijmy się w przeszłość o lat 10 lub 20, pod ołowiane niebo rosyjskiego caratu: i spytajmy, czem był Żyd w świadomości, a raczej w instynkcie ludu rosyjskiego? Niebylejakiego trzeba na to wysiłku wyobraźni, niebylejakiego natężenia woli, aby przeskoczyć w myśli ten krwawy, wysoki próg…

Błąd historyczny

Czterysta lat temu, dn. 10 kwietnia 1525 roku, mistrz Albert z domu Brandenburskiego, siostrzeniec Zygmunta Starego, składał na Rynku krakowskim przysięgę hołdowniczą swemu wujowi a w Jego dostojnej osobie – Polsce. Nie był to jednak bynajmniej, jak chcą niektórzy, triumf. Ze stanowiska rozwoju wydarzeń historycznych…

Skreślenia cenzuralne w „Lalce” B. Prusa

Artykuł niniejszy zainteresuje czytelników „Tyg. Ill.” tembardziej, że od mies. bież. dołączać będziemy „Lalkę” wydaną po raz pierwszy bez skreśleń cenzuralnych, w tekście opracowanym przez dr. Z. Szweykowskiego. (Red.)———- Znane są aż nazbyt dobrze niesłychanie ciężkie warunki, w jakich rozwijała się artystyczna twórczość polska w…

JAPONKI

Wśród ras kolorowych świata Japonka należy do najpiękniejszych okazów, zaś bezspornie jest najpiękniejszą kobietą wśród ras żółtych. Ani Chinka, ani spokrewniona z nią rasowo Annamitka nie dorównywa bogactwem zalet fizycznych, wdzięku i uroku pięknej córze słonecznego Nipponu. Kraina wschodzącego słońca ma ładne kobiety, a urok,…

Szczęśliwy kraj

Jest taki kraj, jak z bajki. Cieszy się przyjaźnią i szacunkiem wszystkich narodów świata, nie ma wrogów na całej kuli ziemskiej, nie wie od stulecia z górą co to jest wojna, ma bogaty przemysł i handel. Na ulicach jego miast i wsi nie spotyka się…

Królestwo samochodu

Kiedy patrzy się na olbrzymi ruch kolejowy amerykański, przerzucający nieustannie dziesiątki i setki tysięcy ludzi z północy na południe, ze wschodu na zachód i w kierunku odwrotnym, mimowoli zadać sobie trzeba pytanie, czy ten ruch jest wyłącznie wynikiem ożywionych stosunków handlowych i przemysłowych, czyli też…

Państwo reklamy

Europejczyk, wierny tradycyom, powtarza do dzisiejszego dnia za Kartezyuszem: cogito, ergo sum. Amerykanin z równą słusznością, na podstawie swoich świeżych tradycyi handlowo-przemysłowych, mógłby powiedzieć o sobie: ogłaszam się, więc jestem, bo jego życie w społeczeństwie, jego obywatelstwo rzeczywiste zaczyna się od chwili umieszczenia w dzienniku…

Równość amerykańska

Stany Zjednoczone uchodzą w Europie za kraj klasycznej równości demokratycznej. Taką opinię wyrobił im wielki nauczyciel Francyi i Europy, de Tocqucville i opinia ta utrzymuje się do dnia dzisiejszego wśród ogółu europejskiego, mimo, że należałoby już oddawna ustalić i rozpowszechnić – nie bez pożytku dla…

Amerykanki

O Amerykankach pisano w Europie daleko więcej, niż o Amerykanach. Ekscentryczne typy kobiet z za oceanu przedostały się nie tylko do poczytnych romansów, lecz były także wielokrotnie przedmiotem bystrych i ciętych uwag felietonistów. Wielkie dzienniki wielkich stolic lubiły w czasach pokoju bawić swoich czytelników opowiadaniami…

Kraj mężczyzn

Jednem z najpierwszych i najsilniejszych wrażeń, jakie uderzyć muszą Europejczyka, a przedewszystkiem Polaka, przybywającego po raz pierwszy do Stanów Zjednoczonych, jest ów wyraz męskości, który bije z oblicza każdego Amerykanina. – To jedyny na świecie kraj mężczyzn – mówił mi, zwierzając się ze swoich pierwszych…

Wywiad z Brunonem Schulzem

Poznałem Schulza przed dziesięciu laty. Pokazał mi wtedy swoje grafiki (drapografje). One to zostały mi w pamięci, podczas gdy obraz ich twórcy zniknął z niej, jak pyłek zwiany przez huragan. Dostałem później dwie takie sztuki od Stefana Szumana, prof. Uniw. Jag. (również wielbiciela sztuki graficznej…

Tygodnik Illustrowany 12.05.1860 (30.04.1860)

Wit Stwosz

RZEŹBIARZ Z KRAKOWA Mało jest w przeszłości postaci, o którychby więcej jak o Stwoszu w czasach ostatnich pisano, a mimo to przyznać trudno, aby rzeźbiarz ów i dzieła jego powszechnie znanemi były. Nawet poemat Wincentego Pola, Listy z Krakowa Kremera i badania tylu uczonych (1)…

Close