Artykuły z czasopisma Wiadomości

Wiadomości 23.11.1952

Delikatny feldmarszałek

Paskiewicz w dziejach Polski niewolnej zajmuje miejsce zaraz po Murawjewie-wieszatielu i Suworowie, ale jeśli wierzyć autorowi zajmujących „Wspomnień mojej młodości” (Lwów 1895), Henrykowi Olechnowiczowi Steckiemu, zdobywał się on czasami na niezwykłą delikatność uczuć. „Bardzo miła, choć nieładna, – pisze Stecki, – i wielce przez towarzystwo…

Wiadomości 25.12.1949

Czy premier Izraela Chaim Weizmann był antysemitą?*

Przed pierwszą wojną do Królestwa Kongresowego zaczęli w wielkiej ilości napływać usuwani przez rząd rosyjski poza t.zw. „granicę osiedlenia (czierta osiedłosti)” Żydzi rosyjscy, czyli t.zw. popularnie „litwacy”. Żydzi ci już samym faktem imigracji do i tak przeludnionego Królestwa przyczyniali się do wzrostu nastrojów antysemickich, które…

Wiadomości 15.11.1953

Syfiliada

Wspomniany w „Dziwach i dziwadłach” („Wiadomości”, nr 393) poemat Girolama Fracastora „Syphilis sive Morbus gallicus” jest wybitnym dziełem lekarza-poety o chorobie, która – według J. J. Abrahama – zaczęła grasować w Europie od czasu podboju Neapolu w r. 1495 przez wojska Karola VIII. (Miechowita podaje…

Wiadomości 03.06.1951

Megalomania pana Czesława*

Pan Czesław Miłosz, „ceniony polski poeta”, jak o sobie z uroczą skromnością pisze, którego „nazwisko literackie było wymawiane z szacunkiem” a „kariera literacka… zapewniona”, przez sześć lat „lojalnie” służył swojej „ludowej ojczyźnie” jako attache kulturalny przy ekspozyturach sowieckich pod polską flagą, czyli t.zw. ambasadach Rzeczypospolitej,…

Wiadomości 02.10.1949

O.N.R. a Powstanie Warszawskie

Do redaktora „Wiadomości” W liście p. W. A. Zbyszewskiego w nr. 178/179 „Wiadomości” znajduje się zdanie: „To pokolenie, – dziś wybite prawie co do nogi, – które zrobiło O.N.R. przeciw sanacji, a skończyło organizując katastrofalne powstanie warszawskie pod wodzą sanacyjnych generałów”… Twierdzenie to, które wyszło…

Wiadomości 30.03.1958

Młodość Hitlera

Słowo „młodość” jest owiane takim czarem że nawet w połączeniu z nazwiskiem ohydnym nie traci swego powabu. O Hitlerze jako o swym przyjacielu lat szkolnych napisał już książkę August Kubizek1) i potrafił powiedzieć o nim niejedno co nie było odrażające. Czytelnik nie bardzo mu wierzył,…

Wiadomości 22.08.1954

Adolf Hitler, przyjaciel z lat młodości

Słów „zawsze” i „nigdy” należy używać z największą ostrożnością, ale wolno wyrazić przypuszczenie że moralne oblicze Hitlera jest dla potomnych ustalone. Nie dadzą się do niego zastosować słowa poety o Wallensteinie, którego postać wśród uwielbienia i nienawiści „chwieje się w dziejowym osądzie”. Trudno sobie wyobrazić…

Wiadomości 15.06.1958

Obiady czwartkowe

Obiady czwartkowe – zwane tak dlatego że odbywały się przeważnie we wtorki lub środy. Nie podawano tam flaków tylko ulubioną, przez Stanisława Augusta baraninę. Przed każdym nakryciem stały na stole karafka z winem francuskim i druga z wodą ze źródła na ul. Zakroczymskiej. Woda w…

Wiadomości 04.05.1958

Balzac o Polakach (1840)

„Polacy – mówi kupiec w „La Cousine Bette” – chcą podpalić Europę, zrujnować wszystkie gałęzie handlu i przemysłu i wszystkich kupców, i to za swoją ojczyznę, która podobno jest jednym wielkim bagnem zapełnionym okropnymi Żydami, nie mówiąc o Kozakach i chłopach, odmianie dzikich zwierząt niesłusznie…

Wiadomości 14.09.1952

Przyczynek do ponurych dziejów

W „Życiu” z 10 sierpnia b.r. Ferdynand Goetel ogłosił p.t. „Zmiana okupacji” urywek ze swej książki „Czasy wojny”. Urywek ten jest głównie poświęcony wypadkom w Krakowie w końcu 1944, okresie bezpośrednio poprzedzającym okupację sowiecką oraz jej początek w r. 1945. Nie ze wszystkimi relacjami Goetla,…

Wiadomości 14.12.1952

Stare, dobre, kochane Niemcy

„Spectator” z 21 listopada b.r. zamieszcza w obszernych wyciągach treść nadawanej przez radio niemieckie rozmowy swego korespondenta Ernsta Friedländera z kanclerzem Adenauerem. Pierwsze pytanie Friedlandera dotyczyło sprawy odszkodowań niemieckich dla Izraela; czy w tej sprawie, wobec protestów arabskich, rząd niemiecki nie zamierza zmienić swego stanowiska?…

Wiadomości 06.03.1949

Mickiewicz między Marxem a Stalinem

Z p. Henrykiem Szyperem widywałem się w Warszawie na różnych zebraniach polonistycznych. To też kiedyśmy się spotkali na jednej z ulic lwowskich jesienią 1939, przywitaliśmy się jak znajomi. Powiedział mi, że się cieszy, że mnie spotyka. Został „mietodistom” od polonistyki na całą „obłast” lwowską (czy…

Wiadomości 19.05.1957

Tak zwany Wschód europejski

Czym właściwie jest t.zw. europejski Wschód? Po tym wszystkim co zostało już napisane na ten temat, pytanie wydać się może co najmniej spóźnione. Nie obniżając w niczym zasług wielu uczonych, polityków, pisarzy, ma się jednak czasami wrażenie że gdyby o tym Wschodzie napisano nieco mniej,…

Wiadomości 15.12.1957

Król Stanisław i państwo Churchill

Pamięć trzydziestoletnich łagodnych, liberalnych i dobroczynnych rządów króla polskiego Stanisława Leszczyńskiego jako udzielnego księcia Lotaryngii żywa jest i wdzięczna po dziś dzień u potomnych jego przybranych rodaków. Przyczynił się do podniesienia blasku stolicy Nancy, chociaż przeważnie rezydował w Lunêville. Tam też mieszkała jego – ówczesnym…

Wiadomości 17.08.1952

„Kręcone wąsiska, wzrok dziki, suknia plugawa”…*

W zbiorach puławskich, o których była obszerniej mowa w nr. 278 „Wiadomości”, znajdował się m.in. „Medal Zasługi, srebrny, pod Waterloo dany przez rząd angielski włościaninowi polskiemu, będącemu w służbie wojskowej angielskiej, z napisem: Francis Matheo 1st Line Batt. K.G.I.”, Skąd ów Maciek Zwycięzca spod Waterloo…

Wiadomości 06.10.1957

„KONTRA”

Jeżeli przylepianie etykietki utworowi literackiemu należy do dobrych tradycji recenzenckich, stwierdzić muszę na wstępie że zaszufladkowanie ostatniej książki Józefa Mackiewicza*) nie jest łatwe. O ileż łatwiej było pisać recenzje z dwóch jego poprzednich książek. A więc jego „Drogę donikąd” można było streścić w niewielu wierszach:…

Wiadomości 03.11.1946

Pod znakiem Orwella

Zeszyt „Polemic” otwiera obszerny artykuł Orwella „Politics versus Literature”. Za punkt wyjścia posłużyła tu analiza tendencji politycznych „Guliwera” Swifta: jego „anarchicznego toryizmu”, nienawiści do ludzkości, nieufności do wszelkich haseł wolnościowych, zupełnego braku zrozumienia dla bezinteresownych badań naukowych. Taka postawa wobec świata musi być dla przytłaczającej…

Wiadomości 17.08.1952

Pamiętniki przekorne

Umierając w r. 1876, Fredro zostawił synowi instrukcję, dotyczącą wydania jego puścizny rękopiśmiennej. Wśród rzeczy, których pisarz nie uznał za godne druku, były i jego pamiętniki, „Trzy po trzy”. Nie ma po co ich drukować, zawyrokował stary Fredro, „bo to tylko dla rodziny może mieć…

Wiadomości 06.07.1952

Słonimski wygrał wojnę

Słonimski sam się wyćwiczył, nie czekając na przeszkolenie. Wie już gdzie szukać wrogów i jak z nimi walczyć. Ćwiczenie jego znajduje się w „Nowej Kulturze” z 8 czerwca b.r. i jest w nim wszystko co trzeba: „ludobójcze zamysły , „wasalstwo dolarowe”, „niewolnictwo kapitalistyczne”, „interesy kasty”,…

Wiadomości 03.11.1946

Gestapo w walce z Wehrmachtem

Na marginesie Norymbergi nabiera wybitnego znaczenia książka*) rzucająca sensacyjne światło na kulisy rządów narodowo-socjalistycznych. Na razie wyszedł t. I, obejmujący okres do t.zw. kryzysu Reichswehry w r. 1938 (ustąpienie feldmarszałka Blomberga i gen. Fritsche). Autorem książki jest H. B. Gisevius, młody neokonserwatysta niemiecki, przedstawiciel tych…

Wiadomości 10.11.1946

Snobizm na wojnie

Obok miłości i dolara, o które tak często potrąca się piórem, połóżmy trzeci zadziwiający temat literacki, mianowicie snobizm. Podam tu krótką ekspozycję wielu książek, jakie może ktoś kiedyś na temat snobizmu napisze, biorąc zresztą za motto, że snobizm jest trwalszy od miłości i silniejszy niż…

Wiadomości 16.06.1957

DRĘTWA MOWA
Popaździernikowe metamorfozy

Jako jedną z głównych zdobyczy t.zw. rewolucji październikowej ogłasza się przywrócenie w Polsce wolności słowa i wolności sumienia. Z prasy dowiadujemy się że zerwała ona ze sztampą, że stała się rzetelna, prawdziwa, że odsłania rzeczywiste życie, że opiera się na faktach, że wydobywa na światło…

Wiadomości 16.06.1957

Oportunista

Ofiarami tyranii komunistycznej byli najwybitniejsi pisarze rosyjscy. Stalin skazał na śmierć Pilniaka i Babela, na milczenie – Pasternaka i Zoszczenkę. Jesjenin i Majakowskij wybrali samobójstwo. Aleksjej Tołstoj mówił że życie w zbytku czeka każdego kto literacko „prostytuuje się” przed Stalinem. Sam przyjął tę zasadę, ale…

Wiadomości 22.05.1955

Rok japoński w przyrodzie i obyczaju
JESIEŃ*

Każdy, kto słyszał o Japonii, musiał słyszeć zarazem o kwiecie wiśni. Jednak mało kto wie o czerwonych liściach klonu, „momizi”, które jesienią stanowią dla Japończyków podobne źródło estetycznej rozkoszy i poetycznych uniesień, jak wiosną biało i różowo kwitnące wiśnie, lub amarantowe i szkarłatne kępy azalii.…

Wiadomości 04.03.1956

Mozart i sprawa polska

British Museum i Mozart, to niemal rówieśnicy. Pierwszy raz spotkali się w lecie 1765, gdy Leopold Mozart, opuszczając Londyn po sezonie koncertowym, przyprowadził dzieci do niedawno otwartego muzeum. Wolfgang Amadeusz miał wtedy dziewięć i pół lat a muzeum było o trzy lata młodsze. Dziś, znowu…

Close