Pisarze polscy o Polsce

Historje około Włocławka

(Z cyklu: Pisarze polscy o Polsce) Kobieta, która mnie wykarmiła swojem mlekiem, pochodziła właśnie spod Włocławka, w rodzinie naszej ustaliło się dla niej przezwisko „piękna Kosta”, bo na imię jej było Konstancja. Jakie nosiła nazwisko, do dziś nie wiem, chociaż ją potem spotkałam. Była to…

Na Jasnej Górze

(Z cyklu: Pisarze polscy o Polsce) Mroczna jest Jasna Góra. Z ciemnego masywu zabudowań klasztornych wspina się w niebo wieża, niby maszt, i światłem jednej latarni płynie, trochę między gwiazdami, a trochę wśród chmur, pędzonych wiatrem i nabrzmiałych nocą. Podkreślone czarnym pasem obronnych wałów, piętrzą…

Siesta w obcem mieście

(Z cyklu: Pisarze polscy o Polsce) W upalne, sierpniowe rano wysiadam z autobusu na rynku obcego miasta. Pragnę tu spędzić cały dzień, aż do zmroku. Słońce jest jeszcze nieśmiałe, lecz już przygotowuje się do orgji, już stroi swe instrumenty. W przeczuciu tej orgji rozglądam się…

„Mały Rzym”

(Z cyklu: Pisarze polscy o Polsce) Kraków nazwano kiedyś „małym Rzymem”, z powodu wielkiej ilości kościołów, które posiada to miasteczko. Odwdzięczając się za ten subtelny komplement, Włosi powinni byli nazwać Rzym „dużym Krakowem”! Podobieństwo Krakowa do Rzymu polega też pewnie na trzech kopcach, które otaczają…

Podhale, ziemia ludzi wolnych

(Z cyklu: Pisarze polscy o Polsce) Nie zasłynęła ziemia owa ani skarbami ukrytemi w jej wnętrzu, ani urodzajnością gleby. Na jej obszarze nie wyrosły wspaniałe miasta bogate w dzieła sztuki, pomniki pracy wielu pokoleń gromadzących skrzętnie narastający plon. Groźna i uboga, leżąca u stóp najwyższego…

Na Podhalu

(Z cyklu: Pisarze polscy o Polsce) Ilekroć jadę do Zakopanego i minąwszy Skawinę, zbliżam się do pierwszego łańcucha beskidzkich pagórów – budzi się we mnie pytanie, kiedy, w jakiem miejscu i pod jaką postacią powita mnie po raz pierwszy Podhale. Szukam tego sygnału w kwiatach…

Nad Niemnem

(Z cyklu: Pisarze polscy o Polsce) Byłam tam jednakże parę lat – wraz ze środkiem świata, który zabrałam ze sobą. Horyzont mój przesunął się na długo w tamtą stronę. I to co obejmował swym kręgiem było najbliższe, jedynie zrozumiałe, takie jakie powinno być. Konfiguracja Europy…

Nad miłem morzem naszem

(Z cyklu: Pisarze polscy o Polsce) BANAŁY PODRÓŻNICZE Człowiek lubi radość i szuka radości w każdej możliwej postaci. Wszelki dobrowolny wyjazd jest wyjazdem w szczęście, w radość istnienia, w wyczekiwane rozkosze. Nietzsche, największy współczesny hipnotyzer ludzi myślących, mówi o konieczności szukania najwłaściwszego dla siebie klimatu.…

Podróż po Poznaniu

(Z cyklu: Pisarze polscy o Polsce) PRZYJAZD Z dzieciństwa, z jakichś wakacyjnych czy gwiazdkowych przejazdów przez Poznań, zostało mi w pamięci niewiele: w uszach – typowo wielkopolskie r, rulowane z germańska, w oczach – wrażenie zagranicznej schludności domów i ludzi, na podniebieniu – smak wodnistego…

Pochwała Gdyni

(Z cyklu: Pisarze polscy o Polsce) Oddawna chciałem pisać o Gdyni, chciałem choć raz móc napisać o zjawisku całkowicie dodatniem. Nie analizujmy tego określenia. Istnieją ludzie bardzo mi bliscy, którzy chcą widzieć we mnie sceptyka. Jakże się mylą. Nie znam uczucia bardziej upojnego niż entuzjazm…

Lwów

(Z cyklu: Pisarze polscy o Polsce) Gdybym Lwów poznał przypadkiem, w jakiejś podróży, miałbym sposobność oglądania go z Wysokiego Zamku, co dałoby mi perspektywę, kilka obrazów i parę porównań, słowem, tyle ile potrzeba, aby odrębność i wdzięk miasta streścić w jednej stronicy. Tymczasem ja Lwów…

Kraków naiwny

(Z cyklu: Pisarze polscy o Polsce) Miałem sześć lat, kiedy ojciec przeniósł się z Warszawy do Krakowa. Warszawa ówczesna miała dla dziecka coś z grozy, coś z tajemnicy. Upiorni kozacy na koniach, w wysokich skórzanych rurach na głowie, z pikami; olbrzymi czerkiesi z kindżałami i…

Wspomnienia o Łodzi

(Z cyklu: Pisarze polscy o Polsce) Miałem skrupuły i objekcje, gdy mi redaktor „Wiadomości Literackich” zaproponował napisanie artykułu o Łodzi. Oczywiście: miasto rodzinne, laureat, sentyment, przywiązanie… Tak. Ale jednak od piętnastu zgórą lat mieszkam stale w Warszawie, do Łodzi przyjeżdżam rzadko na kilka godzin, jako…

Nad Czeremoszem

(Z cyklu: Pisarze polscy o Polsce) Gdy kilkanaście lat temu, zaraz po wojnie, wybrałem się po raz pierwszy na Huculszczyznę i ze szczytu Pop-Iwana spojrzałem na nieprzeliczone fale łańcuchów górskich, biegnących od moich stóp na północ, południe, wschód i zachód, aż po krańce najdalszych widnokręgów,…

Moja Warszawa

(Z cyklu: Pisarze polscy o Polsce) Dzielnica żydowska, ten ropień wielkomiejski, ożywia się i nabiera chorej tężyzny w cieple słońca wiosennego. Mikroby posępnego ghetta wypełzają na ten czas z cuchnących schronów, rozprężają swe wątłe ciałka i w anemicznych jeszcze promieniach poczynają się żwawiej krzątać wokół…

Miasto kontrastów

(Z cyklu: Pisarze polscy o Polsce) Turysta, przybywający po raz pierwszy do Wilna, trafia odrazu – zwłaszcza gdy jest uczestnikiem wycieczki – w ręce członków rozmaitych komitetów i towarzystw, które zajmują się t. zw. organizowaniem. Ludzi tych cechuje miłość do rodzinnego miasta, zapał i serdeczna,…

Nasze polskie dżungle

(Z cyklu: Pisarze polscy o Polsce) Od zarania dziejów swoich Polska wystawiona była na łup drapieżnych sąsiadów. Od zachodu wdzierały się na jej równinę zbrojne hufce Germanów, od południa i południo-wschodu – koczujące, pławiące się we krwi i pożodze hordy Awarów, Hunnów i Tatarów. I…

Close