Warszawa
Zielony Sztandar 21.02.1932

„Wolność słowa”

Konstytucja nasza wzorem kulturalnych państw zachodnich poręcza wolność prasy, t. j. słowa drukowanego, w pierwszym rzędzie gazet. Artykuł 105 Konstytucji brzmi: „Poręcza się wolność prasy. Nie może być wprowadzona cenzura, ani system koncesyjny na wydawanie druków. Nie może być odjęty dziennikom i drukom krajowym debit…

Prosto z Mostu 13.03.1938

Pycha demokracji szlacheckiej (II)

Zamiast tworzyć nową Europę i dążyć do władania zamorskimi krajami, szlachta, napęczniała demokratyczną dumą, panowała nad swymi poddanymi. Demokracja szlachecka zburzyła hierarchię władzy dynastycznej i wznieciła pożar pychy w szlacheckich sercach. A im mniejsze te serca tym większa bodła je pycha, a wielkie serca niestety…

ABC 17.07.1930

Okrutny samosąd nad złodziejem w wiosce na Wileńszczyźnie

WILNO, 17. 7. (Tel. wł.) W wiosce Lipniaki gm. turgielskiej, pow. wileńsko-trockiego, wieczorem i przez całą noc na 20 września 1926 r. rozgrywał się samosąd nad mieszkańcem tej wioski Józefem Wojniuszem. Wojniusz od dłuższego czasu zakradał się do zagród gospodarzy w okolicy i wyrządzał im…

Prosto z Mostu 06.03.1938

Pycha demokracji szlacheckiej (I)

Nie ma dziś w Polsce warstwy, klasy ani kasty szlacheckiej. Herb nie daje wyłączności przywilejów gospodarczych czy politycznych. Można więc chyba mówić na temat szlachty bez podejrzeń, że się coś szkodliwego knuje. A mówić warto, bo to nie przedawniony temat. Znamienne jest i nietrudne do…

Pisarze polscy a Rosja sowiecka
F. A. Ossendowski

(Ankieta „Wiadomości Literackich”) Literatura sowiecka – Eksperyment komunistyczny – Zbliżenie polsko-rosyjskie 1) Dzielę współczesną literaturę rosyjską na dwie kategorje: a) prorządową, czerpiącą tematy z cyrkularzy Kominternu lub centrali Rosyjskiej Partji Komunistycznej – nieszczerą, najemną, niewolniczą; b) tolerowaną przez C. I. K. i Komintern, którą dźwigają…

Sojusz habsbursko-ukraiński

Wiadomo, że zamach zbrojny Rusinów na Lwów i Galicyę Wschodnią to dzieło austryacko-pruskie. Z pułków wschodnio-galicyjskich usunięto na jesieni zeszłego roku Polaków, w samym Lwowie umieszczono prawie samych Rusinów, zaopatrzono ich należycie w broń i amunicyę, opracowano im dokładnie organizacyę zamachu. Tajne narady odbywały się…

Dżihad

(WOJNA ŚWIĘTA W ARABJI) Pozycja białej rasy na terenie półwyspu Arabskiego, czy to w Syrji, czy w Transjordanji, lub Mezopotamji, albo wreszcie w dalekim Iraku – od czasu rozbicia imperjum tureckiego i w ślad za tem idącej okupacji europejskiej, nigdy nie była mocna. Bo ani…

Wśród potęgi i grozy górskiej

(Z cyklu: Reportaże „Wiadomości Literackich”) Ogromna większość mieszkańców miasta, znalazłszy się po raz pierwszy w górach, jest zupełnie bezradna. Konfiguracja terenu, kapryśność klimatu, odległości optyczne, łudząco łalwe lub przesadnie groźne i niedostępne na oko stromizny stoków, architektoniczne (pozorne przeważnie) podobieństwo szczytów, grani, dolin – wszystko…

Tradycje etyczne Talmudu

W pierwszej księdze Mojżeszowej, w rozdziale dwunastym, czytamy, że gdy nastał głód, Abraham pociągnął do Egiptu. Aby się w obcym kraju wygodnie urządzić, rzekł do Sary, swej żony: jesteś ładna, Egipcjanie gotowi mnie zabić a ciebie zabrać, więc nie mów, że jesteś moją żoną, tylko…

Tajemnica zwycięstwa Polski w r. 1920

Radosna to rocznica! I dzięki temu, żeśmy odrzucili i pognębili wroga, i przedewszystkiem dlatego, że w chwili próby i decyzji Naród okazał tyle hartu, taką siłę ducha i tyle cnoty żołnierskiej, która sytuację – w oczach zagranicy beznadziejną – w tryumf wspaniały przemienić pozwoliła. Samotniśmy…

Głos Prawdy 15.01.1927

Urzędomanja

Niedawno komisja budżetowa Sejmu zredukowała budżet personalny ministerstwa spraw wewnętrznych o 6% w centrali, zaś w województwach i starostwach o 5%. Łącznie z redukcją, przeprowadzoną przez ministerstwo spraw wewnętrznych niezależnie od komisji budżetowej, tysiąc z górą osób – urzędników tego ministerstwa podległo redukcji. Los tego…

„Wolnego miasta Gdańska nie wymyślił traktat wersalski”

Dziedzina „gdańskologji” polskiej jest – trzeba przyznać – dosyć znana. Bardzo wiele się pisze o najdalszej przeszłości, znamy czasy św. Wojciecha i książąt pomorskich, znamy dzieje Gdańska miasta hanzeatyckiego, jego wzloty i uupadki, związek z Rzeczypospolitą, odłączenie od niej, czasy pruskiej okupacji, potrafimy się nieźle…

Bunt Młodych 01.11.1933

Dwugłowy orzeł w leninowskim kąciku

Głosy emigracji – a głosy sowieckie. – Bratkowski et co – „Trybuna radziecka” – Kresy a idylla w prasie – Trochę poezji. Doskonały „organ społecznej myśli”, lwowski Ruskij Gotos”, starając się za wszelką cenę wmówić w nas, że rząd sowiecki nie zdradza tendencji do Wielkoruskiego…

Głos Prawdy 27.02.1926

Grabarz lotnictwa wojskowego

Postać Włodzimierza Zagórskiego, wojsk polskich generała (!), nastręczać będzie zapewne niejedną łamigłówkę przyszłym historykom naszych czasów. Oficer wywiadowczy austrjackiej K-Stelle, cieszący się doskonałą opinją i zaufaniem Armee Ober Kommando, rozpoczyna swą błyskotliwą karjerę polską jako przydzielony do Legjonów Polskich Szef Sztabu tychże Legjonów Komendy, zapisując…

Siesta w obcem mieście

(Z cyklu: Pisarze polscy o Polsce) W upalne, sierpniowe rano wysiadam z autobusu na rynku obcego miasta. Pragnę tu spędzić cały dzień, aż do zmroku. Słońce jest jeszcze nieśmiałe, lecz już przygotowuje się do orgji, już stroi swe instrumenty. W przeczuciu tej orgji rozglądam się…

Kampanja hiszpańska
Krew

Paryż, w kwietniu 1939. Przyszły historyk nie będzie się mógł uskarżać na brak materjałów do oceny kampanji hiszpańskiej. Nie ulega jednak kwestji, że cała ta literatura zabarwiona jest silnie animozjami i sympatjami. Toteż urobienie sobie jakotako objektywnego sądu o kampanji hiszpańskiej jest dzisiaj niemożliwością. Przyczynia…

Dobre rady Witkiewicza

Stanisław Ignacy Witkiewicz, Nikotyna – Alkohol – Kokaina – Peyotl – Morfina – Eter – Appendix. Warszawa, 1932; str. 187 i 5nl. Podczas czytania tej książki proszę nie palić papierosów. Nie wypada. Czytamy bowiem rozprawę pisarza, który przedstawia się nam jako „Wielki Mistrz czasowego niepalenia”.…

Pochwała Wercyngetoryksa *

Prądy nacjonalistyczne, – właśnie nacjonalistyczne, – nurtujące w silnym stopniu również, w społeczeństwie francuskiem, zachęcają uczonych i pisarzy do przewartościowywania wszystkich dotychczasowych poglądów na dzieje Francji, a zwłaszcza na ten okres, kiedy to Galja dzięki podbojowi rzymskiemu weszła w ściślejszy krąg dziejów Europy. Poddaje się…

Hitleryzm czyli bolszewizm

Kraków, w lutym 1939. O ile ewolucja psychologji społeczeństw nie jest teraz o wiele szybsza niż sto czy dwieście lat temu, o tyle tempo modyfikacji form zjawisk społecznych i politycznych jest niesłychanie dzisiaj zwiększone. Ledwie dwadzieścia parę lat temu byliśmy ofiarami bolszewizmu epickiego czy tragicznego,…

Myśl Narodowa 05.03.1933

Baruch – doradca prezydentów

Depesze dzienników doniosły, że bankier Baruch przedstawił komisji finansowej senatu amerykańskiego program sanacji gospodarczej świata, oparty przedewszystkiem na rewizji traktatu wersalskiego. Z depesz tych dowiedzieliśmy się jednocześnie, że bankier Baruch był doradcą prezydenta Wilsona. Kto zacz jest ten doradca prezydentów? Przed laty mniej więcej sześćdziesięciu…

Głos Prawdy 29.08.1925

Sądy doraźne i ich skutki

Sądy doraźne, które przecież są środkiem wyjątkowym i nadzwyczaj ostrym, zdobyły u nas tak szerokie zastosowanie, że stały się de facto instytucją normalną, równoległą gałęzią sądownictwa. Ale gałęź taka jest anomalją w państwie praworządnem i powinna być najrychlej usunięta lub przynajmniej zredukowana do minimum. Sądy…

„Mały Rzym”

(Z cyklu: Pisarze polscy o Polsce) Kraków nazwano kiedyś „małym Rzymem”, z powodu wielkiej ilości kościołów, które posiada to miasteczko. Odwdzięczając się za ten subtelny komplement, Włosi powinni byli nazwać Rzym „dużym Krakowem”! Podobieństwo Krakowa do Rzymu polega też pewnie na trzech kopcach, które otaczają…

Fredro zadumany nad Polską

Dzieci twórcy „Ślubów panieńskich” i „Zemsty” twierdziły, że ojciec ich miał „wrodzoną skłonność do smutku” i że „melancholia to jeden z głównych rysów jego charakteru”. Sam poeta przyznawał się do chorobliwej drażliwości. Sprawiała ona, że często drobne, niepozorne epizody życiowe urastały do rozmiarów wielkich przykrości…

Podhale, ziemia ludzi wolnych

(Z cyklu: Pisarze polscy o Polsce) Nie zasłynęła ziemia owa ani skarbami ukrytemi w jej wnętrzu, ani urodzajnością gleby. Na jej obszarze nie wyrosły wspaniałe miasta bogate w dzieła sztuki, pomniki pracy wielu pokoleń gromadzących skrzętnie narastający plon. Groźna i uboga, leżąca u stóp najwyższego…

Hitleryzacja społeczeństwa niemieckiego

Przy systemie rządów jednopartyjnych naczelnem zadaniem jest przeprowadzenie jaknajszerszego upartyjnienia społeczeństwa celem utrwalenia systemu. Zadanie to nie zostało dotąd przeprowadzone w Rosji sowieckiej, głównie spowodu wprowadzenia do systemu rządów pierwiastka klasowości. Przeprowadzone zostało natomiast przez faszyzm i prowadzone jest bardzo intensywnie i z widomym skutkiem…

Close