Wilno
Litwa 30.11.1911

Litwini mówiący po polsku

Od pana M. Prószyńskiego z Mińska litew. otrzymaliśmy list następujący: Szanowny Redaktorze! Oto już upłynęło około dwóch tygodni od czasu, jak wysłałem do „Kurjera Wileńskiego” w liście rekomendowanym artykuł w niezmiernie ważnej kwestji, jak się ma nazywać ludność w Litwie, mówiąca po polsku, z prośbą…

Słowo 13.01.1935

Tajemnice świata podziemnego w Chicago

(el) Chicago, czarodziejskie miasto miljonów, uchodzi nie bez racji za najbardziej grzeszną wieżę Babel ze wszystkich metropolij. Istotnie w potężnem tem mieście rozgrywają się najstraszniejsze zbrodnie jakie się zdarzyły na kuli ziemskiej. Nigdzie nie osiągnęła przestępczość tego stopnia rozwoju, co tutaj. W rocznem sprawozdaniu policyjnem…

Przegląd Wileński 26.10.1924

Polskie czy spolszczone?

Wileński numer warszawskiego „Świata” dał powód „Gazecie Warszawskiej” do zabrania głosu o Wilnie. Mamy na myśli notatkę p. J. Hł. w pewnym numerze „specjalnym” (Nr 250), gdzie publicysta endecki z aplauzem przyjmuje wywody p. Jana Obsta, a monitum udziela p. Czesławowi Jankowskiemu za to, że rzekomo…

Słowo 25.01.1924

Lenin

W kwietniu r. 1917 ze Szwajcarji przez Niemcy, w zaplombowanym wagonie przybył do Rosji Lenin; niby dziwny twór, niesamowity okaz tego świata, który dokonał największego przewrotu społecznego, jaki dotychczas w dziejach był notowany, zburzywszy państwo caratu – jedno z największych na globie. Indywidualność potężna. I…

Słowo 12.12.1937

Komunizm, ghetto, homoseksualizm
Co się właściwie dzieje w gimnazjach wileńskich?

Przyznaję, że tytuł brzmi trochę sensacyjnie, a trochę nie pedagogicznie. Czyż nie mają bowiem dyrektorzy gimnazjów, pedagodzy, racji, gdy zarzucają młodocianym autorom jednodniówki „Ku Polsce Chrobrego”, że przed oczy młodzieży wywlekają tego rodzaju brudy, jak afera pederasty Rzewuskiego? – Mają. – Ale pismo codzienne musi…

Słowo 12.05.1923

Przestrogi dla Polski

Wyliczając pewne minusy naszego życia państwowego, o wielu z których nie tylko niemieccy piszą publicyści, ale także angielscy, włoscy, a nawet francuscy, powiedzieć możemy, że: 1) Nasze położenie skarbowe jest gorsze niż w innych państwach, powstałych z łaski traktatu Wersalskiego, Marka polska stoi niżej od…

Słowo 26.01.1935

Kartki z tajników Ochrany

Pamiętniki naczelnika „Ochrany” generała Gerasimowa wywołują wciąż na emigracji rosyjskiej żywą polemikę, komentarze, sprostowania i t. d. Dla nich jest to jeszcze żywa kwestja z wiążącej ich przeszłości. Dla nas dalekie echo, czegoś, co już nigdy nie wróci. Nie roznamiętniają nas. Głębokie kulisy carskiej Rosji…

Słowo 05.03.1933

Remarque roku 1905

Cztery lata mija, jak Erich Maria Remarque wydał „Na zachodzie bez zmian”. Potem napisał jeszcze „Drogę powrotną”, na którą czekało się dość długo, a którą reklama rozgłaszała jeszcze dłużej. Więcej nic już Erich Maria Remarque nie napisze. Może dlatego, że należy do pokolenia, które –…

Słowo 16.01.1935

Konkurent Palestyny

W połowie maja ub. roku ukazał się dekret Cika ZSSR proklamujący prowincję Birobidżan we wschodniej Syberji nad granicą mandżurską, wydzieloną w roku 1920 dla imigracji żydowskiej, jako samodzielny żydowski okręg autonomiczny. Birobidżan posiadać będzie własną armję złożoną z osiedleńców Żydów z czerwonym komandarmem Rapaportem (wszędzie…

Słowo 08.03.1939

Wysiadłem w Kłajpedzie – wysiadłem w Memlu

To jest zastanawiające, jak niektóre wydarzenia polityczne pierwszorzędnej wagi, wymykają się pomiędzy palcami opinji publicznej. Dzieje się coś, co może w najkrótszym czasie zaważyć na układzie sił we wschodniej Europie, co szachuje i wywraca dotychczasowe rachuby. I o tem cicho. Litwini w Kownie wytrzeszczają oczy:…

Kurjer Wileński 17.02.1936

Upośledzeni bez miary

W doskonale redagowanym „Przeglądzie Współczesnym” (zeszyt 1. styczeń – marzec 1936) znajduje się artykuł profesora Eugenjusza Romera p. t. „Wewnętrzna i zewnętrzna sytuacja gospodarcza Polski”. Jeden z największych uczonych polskich podaje w nim rzeczy które sam uważa za rewelacyjne, istotnie bawiem obliczenia dokonane przez prof.…

Słowo 07.05.1925

Tragiczne zajście w gim. im. J. Lelewela

Szczegóły wypadku. Wczoraj rano odbywały się w gimnazjum im. Lelewela egzaminy abiturjenckie w obecności p. p. wizytatora szkół Fedorowicza, delegata kuratorjum Bronisława Czapskiego, dyrektora gimnazjum im. Lelewela Biegańskiego tudzież profesora C. Jankowskiego. Wśród 43-ch stających do egzaminu abiturjentów dawało się uczuwać nie tylko silne przemęczenie…

Kurjer Wileński 21.12.1938

„Wielka Ukraina” Hitlera

Sprawa t. zw. „Wielkiej Ukrainy” nie schodzi ze szpalt gazet całego świata. W prasie zagranicznej na ten temat codzień można czytać różnego rodzaju sensacje i wprost fantastyczne przepowiednie. Szczególnie prasa II Republiki Czesko – Słowackiej i różnych związków oraz ugrupowań ukraińskich, dostarcza pod tym względem…

Przegląd Wileński 16.11.1930

Dysonanse

Bardzo rozsądnie postąpił rząd angielski proponując zaniechanie zwyczaju składania wieńców na grobie Nieznanego Żołnierza. Zwyczaj ten bowiem podsyca ustawicznie w duszy tłumów wspomnienia o krwawych walkach ze wszystkiemi straszliwemi ich przeżyciami i utrudnia zasypanie przepaści, jaka się wytworzyła pomiędzy dwoma wrogiemi obozami: zwycięzców i zwyciężonych.…

Słowo 01.01.1928

Alkoholizm w „raju sowieckim”

Jak wiadomo, bardzo często rządy rozmaitych państw reparują swoje budżety z dochodów monopolowych, w czem najczęściej największe dochody daje monopol spirytusowy. Naturalnie, zwykło się w takich wypadkach dodawać, że to rządy monarchiczne w ten sposób „rozpajają społeczeństwa, aby zapewnić sobie jak najlepsze budżety. Okazuje się…

Słowo 16.01.1935

Jedziemy na Huculszczyznę

Jedziemy całą paką na Huculszczyznę. Wśród pięciu nas młodych niema ani jednego (zgroza!) znającego ten dziwaczny zakątek naszej ojczyzny. – Przesadzam: jest jeden entuzjasta, naładowany wiadomościami o Huculszczyźnie, a zwłaszcza o Hucułach. Właśnie opowiada nam już w pociągu ciekawostki o tym dziwnym kraju. Np. Oto…

Słowo 04.01.1924

Czy język polski jest piękny?

…„chcę, by język giętki powiedział wszystko, co pomyśli głowa, – czasem był jak piorun jasny, prędki – a czasem smutny, jako pieśń echowa” (Słowacki: „Beniowski”) Czego wymagać od języka? Powinien wyrażać dokładnie myśl we wszystkich jej subtelnościach i całej sile. Dawać obraz rzeczy każdej, rysownikiem,…

Słowo 26.05.1939

Gdańsk bez złudzeń

Gdańsk, 24 maja „Zurück zum Reich”! – Pass – kontrolle! – Zoll -kontrolle! – Bagnet i rewolwer na brzuchu Schutzmanna, szare mundury i czako z bączkiem, zielone mundury celników. Wewnątrz dworca, który mieni się być pod zarządem Polskich Kolei Państwowych, w kioskach „Ruchu” nie dostaniesz…

Słowo 15.08.1939

Pomiędzy Stalinem i Hitlerem

TALLIN. Zabroniono pisać o pobiciu marynarzy niemieckich W lipcu tego roku zawitał z ostentacyjną wizytą do Tallina krążownik niemiecki. Wszystko na nim jak z igły i wszystko wielkie, groźne, wzbudzające zaufanie do potęgi niemieckiej na morzu. Władze estońskie witały go gościnnie, jak się należy witać…

Litwa 30.12.1911

Unjomanja

Zaledwie przebrzmiały echa grunwaldzkiej fety, jeszcze nie zlikwidowana sprawa, która była powodem do Częstochowskich festyn i pątnictwa, a już tu i ówdzie słychać o przygotowaniach do nowego jubileuszu. Na porządku dziennym jubileuszów polskich – znamienity fars poliszynela r. 1413 w Horodle. Trzeba przyznać polakom z…

Słowo 21.08.1937

Okna zatkane szmatami

Dnia 19 lutego 1937 roku wyszedł z druku kolejny numer „Dziennika Ustaw”, a mianowicie 11-ty. – Wywołał pewną sensację i pewną konsternację i wiele utyskiwań, ze względu na zawarte w nim „Rozporządzenie z dnia 23 grudnia 1936 r. o granicach Państwa”. Wielkie też było zdziwienie…

Przegląd Wileński 07.03.1914 (22.02.1914)

Religja, kościół, klerykalizm

Trzeba dokładnie odróżniać pojęcia takie, jak religja, kościół, klerykalizm. Religja należy do najbardziej subjektywnych przejawów twórczości ducha ludzkiego. W niej się wyraża synteza działalności wszystkich władz psychicznych człowieka, próba rozwiązania najtragiczniejszych zagadek bytu, sięgających zarazem praźródeł, jako też celu wszelkiego istnienia. Ponad fragmentami spostrzeżeń, wrażeń…

Słowo 19.02.1939

Kara chłosty

Z PAPIEROSEM W USTACH… Mijamy wszystkie stacje za Baranowiczami w dół, coraz głębiej pogrążając się w lasy. Nie potrzebuję się wychylać do zamokłej szyby. I tak na pamięć znam kolejność: za Honczarami będą Budy, za Hancewiczami Lusino, za Malkowiczami – Luszcza… Wiem, że po obu…

Słowo 24.02.1937

Specjalny reportaż z Łodzi
Nie zrozumieć, a znienawidzieć tam można komunizm (cz. 4)

Jeżeli miałem nadzieję, że w Łodzi dostrzegę być może symptomy zbliżającego się końca kryzysu, to tylko dlatego, że jest to miasto drugie po wielkości w Polsce, którego mieszkańców nie interesuje nic poza handlem, przemysłem i – pieniądzem. Muszą więc na tego rodzaju zjawiska być bardzo…

Słowo 23.02.1937

Specjalny reportaż z Łodzi
Prawica na Bałutach (cz. 3)

Lodzermensz wcale się nie równa temu, co oznacza wilnianin, warszawianin, lubo nawet tenże łodzianin. Lodzermensz, pisany przezemnie umyślnie na sposób spolszczony, jest specjalnym typem, jeśli nie rasą. Łódź, która powstała tak niedawno, składała się pierwotnie z kilkunastu rodzin niemieckich. Do Niemców przypętali się okoliczni mieszkańcy,…

Close