Słynne kobiety w roli szpiegów

Na wojnie i podczas pokoju odznaczały się przebiegłością

Najciemniejszym rozdziałem w historji politycznej narodów jest bezsprzecznie szpiegostwo.

NIEHONOROWE

Zakazane przez prawo międzynarodowe, jako wysoce niehonorowe i nieetyczne, ścigane przez wszystkie kraje najsurowszemi karami prowadzi ono mimo to bujny aczkolwiek niebezpieczny żywot, ogarniając swemi mackami całą prawie kulę ziemską.

Cel, który tak często – zwłaszcza w polityce – uświęcać musi środki, sprawił że, nawet najwięksi mężowie stanu posługiwać się muszą aparatem informacyjnym, który jedynie dla tego staje się brudnym, ponieważ wyniki swoje osiąga za pomocą wszelkich, najbardziej nawet nikczemnych środków.

W POKOJU I WOJNIE

O ile już w czasie pokoju głównem zadaniem szpiegostwa jest zdobycie politycznych i wojskowych tajemnic, by móc na wypadek wojny przedsięwziąć odpowiednie kroki zapobiegawcze, o tyle z chwilą jej wybuchu potęguje się z natury rzeczy życzenie dokładnego poznania zamierzeń przeciwnika i skutecznego przeciwdziałania tymże.

Los szpiega bywa rozmaity: ciężka katorga więzienna, śmierć na szubienicy – lub od kuli wroga podczas wojny – albo też sowita nagroda lub zaszczytne odznaczenie ze strony przyjaciela.

MASKA KOBIETY

Wrodzony talent do maskowania swych uczuć, bogatsza intuicja, intensywniejsza przedsiębiorczość, wreszcie to wszystko co rozumiemy pod przysłowiową przebiegłością i wyrafinowaniem kobiecem sprawiły, że kobieta zajmuje w dziejach szpiegostwa miejsce specjalne i niepoślednie.

500 KOBIET

Podczas wojny światowej główny sztab wojsk niemieckich posiadał dane statystyczne dotyczące około 500 kobiet-szpiegów, będących na usługach państw aljanckich.

KILKA TYPÓW

Jedna z nich właśnie – miss Edyta Cavell – napsuła dowództwu niemieckiemu w Belgji dużo krwi, zanim – dostawszy się w sidła niemieckiego kontrwywiadu – przypłaciła swą odwagę śmiercią przez rozstrzelanie w roku 1915.

W żywej pamięci są jeszcze losy głośnej tancerki holenderskiej Mata Hari, która za działalność szpiegowską na rzecz państw centralnych, rozstrzelona została w roku 1917, przez Francuzów, w lasku Vincennes.

Mniej znana jest kobieta szpieg Louise de Betteguies, agentka wywiadu angielskiego – słynnego Intelligence Service, która razem z Francuzką Leonia Vanhoutte, w dniu 20 marca 1916 skazana została na śmierć. Karę tę władze niemieckie ostatecznie zamieniły obu kobietom na dożywotnie więzienie. Ludwika de Betteguies umarła wkrótce w więzieniu w Siegburg, podczas gdy jej towarzyszka – po ukończeniu wojny – puszczona została na wolność. W lutym roku 1927 została Leonia Vanhoutte odznaczona przez rząd francuski krzyżem Legji Honorowej.

Któż z naszych Czytelników nie słyszał o słynnym szpiegu w spódnicy znanym w dziejach szpiegostwa wojennego pod nazwą „Fräulein Doktor”? Dzieje czynów tej Niemki – nazywającej się właśnie Annemarie Lesser -nacechowane były tak nieustraszoną odwagą i osobistem męstwem, że trudno byłoby im dać wiarę, gdyby nie dokumenty, opublikowane przez wysoką osobistość niemieckiego kontrwywiadu, stwierdzające ich wiarygodność ponad wszelką wątpliwość. Wkrótce po ukończeniu wojny Fräulein Doktor zapadła na nieuleczalny rozstrój psychiczny i przebywała do niedawna w sanatorium dla umysłowo chorych w Szwajcarji.

DAWNIEJ

A teraz pozwolimy sobie na małą dygresję w dziedzinę historji szpiegostwa wieków ubiegłych i udziału w niem kobiety.

Najzdolniejszą agentką Ludwika XIV, na dworze angielskim była kusząco piękna Ludwika de Kerowalle, późniejsza księżna Portsmouth i faworyta Karola II, króla angielskiego.

Za panowania Napoleona I rozbudował genjalny minister policji Fouché sieć i system szpiegowski do niebywałych rozmiarów. Na żołdzie jego były zarówno damy z najlepszego towarzystwa jak i najgorszego gatunku liczne kokoty, że wymienimy tylko panią Hamelin, przyjaciółkę żony Napoleona, Józefiny, panią de Reynault, markizę Viscont, i wreszcie piękną acz lekkomyślną siostrę cesarza Paulettę.

NAWET CESARZOWA!

Zupełne bankructwo wszelkich zasad moralnych po Wielkiej Rewolucji we Francji sprawiło, że nawet cesarzowa Józefina, rzecz prawie nie do wiary – za wynagrodzeniem 1000 franków dziennie udzielała wiadomości dotyczących osoby Napoleona min. policji Fouché’mu, ażeby tenże (jak Józefiną zapewniał) lepiej mógł strzec osoby cesarza!

W ROSJI

Najbardziej osławioną była organizacja służby szpiegowskiej w olbrzymiem państwie samodzierżnych carów. I tam również na czoło najlepszych i najprzebieglejszych szpiegów wysuwają się kobiety.

W okresie panowania Aleksandra I czynną była w roli szpiega w Londynie księżna Lieven: pewien rozgłos osiągnęła również pani von Krudener, owa tajemnicza pyrzyjaciółka Aleksandra i hojnie wynagrodzona za usługi szpiegowskie.

Wpływ agentek obcego wywiadu na rosyjskie sfery urzędnicze można śledzić i udowodnić prawie aż do wybuchu wojny światowej. Tak naprzykład począwszy od roku 1908 ambasadorowie trójporozumienia (Niemiec, Austrji i Włoch) akredytowani w Petersburgu, wprowadzeni zostali w najwyższe zdumienie doskonałą znajomością najtajnieszych spraw ich rządów, jaką okazywał rosyjski minister spraw zagranicznych.

CÓRKA NIKITY?

Gubiono się w najróżniejszych domysłach i przypuszczeniach, śledzono poufniejszych informacyj. Wszystko napróżno. Poszlaki wskazywały coprawda na jedną z córek czarnogórskiego króla Nikity (obie były zamężne za wielkich książąt rosyjskich) lecz niczego nie można było konkretnie udowodnić. Zagadka pozostała nierozwiązana.

I DZISIAJ

Mimo wszelkich paktów o pokoju i rozbrojeniu powszechnem służba szpiegowska nadal otacza swemi mackami wszystkie kraje i narody. Dowodem tego najlepszym są tak częste w ostatnich latach procesy szpiegowskie toczące się przed sądami. Prasa codziennie nie może z natury rzeczy referować przebiegu takich procesów w całej ich osnowie, nie mniej jednakże w każdym takim wypadku wykrycia afery szpiegowskiej, figurują w niej jedno lub kilka nazwisk kobiecych.

Skomplikowany aparat służby szpiegowskiej niełatwo mógłby się obejść bez pomocy kobiety.

Dziennik wydawany w Warszawie od roku 1932. Po połączeniu w roku 1935 z dziennikiem ABC, wychodził pod nazwą „ABC Nowiny Codzienne”.

Close