1933
Myśl Narodowa 05.03.1933

Baruch – doradca prezydentów

Depesze dzienników doniosły, że bankier Baruch przedstawił komisji finansowej senatu amerykańskiego program sanacji gospodarczej świata, oparty przedewszystkiem na rewizji traktatu wersalskiego. Z depesz tych dowiedzieliśmy się jednocześnie, że bankier Baruch był doradcą prezydenta Wilsona. Kto zacz jest ten doradca prezydentów? Przed laty mniej więcej sześćdziesięciu…

Myśl Narodowa 07.05.1933

Marx przemilczany

Mieczysławowi Niedziałkowskiemu pro memoria Z okazji 50-lecia od śmierci Karolu Marxa (14 marzec 1883) zamieściły nasze pisma socjalistyczne, oraz żydowskie, hebrajskie i żargonowe cały szereg uroczystych artykułów, ani w jednym atoli nie ośmielono się przypomnieć Polakom (i Żydom) poglądów ojca „naukowego socjalizmu” na to, co…

Fryzjer też musi żyć

Sensacyjną sprawą zajmował się jeden z sądów angielskich. Oto pewien fryzjer w mieście Northampton zaskarżył jedną ze swoich klientek o odszkodowanie, a to z tego powodu, że przez jej guzdralstwo i fochy spóźnił się na randkę z narzeczoną i z tego powodu małżeństwo jego nie…

Dwa zielone samochody

Rano jeździ hycel a wieczorem „buda”. Hycel łapie psy a buda – dziewczyny uliczne. Przepisy obowiązujące hycla są nieelastyczne. Nakazują mu schwytać każdego psa bez kagańca, przywieźć bezapelacyjnie do zakładu oczyszczania miasta. Jeżeli przyjaciel wasz, serdeczny, wierny i łagodny, skorzysta z niedomkniętych drzwi i w…

Pisarze polscy a Rosja sowiecka
Janusz Korczak

(Ankieta „Wiadomości Literackich”) Literatura sowiecka – Eksperyment komunistyczny – Zbliżenie polsko-rosyjskie Z trzech punktów ankiety wybieram drugi. Jeden ważny moment poruszyć pragnę… Eksperyment na olbrzymią skalę… Był czas, gdy z impetem atakowano prawo biologów do wiwisekcji nad zwierzęciem. Widziałem własnemi oczami zaranie dokonanej na dziecku…

Prasa codzienna w starożytnym Rzymie

Sensacyjne badania włoskiego uczonego. Paryż, w marcu. (i. n.) W związku z ostatniemi wykopaliskami i odkryciami w stolicy Włoch uczony włoski Mirti delia Valle podaje niezmiernie interesujące szczegóły, dotyczące prasy i dziennikarstwa w starożytnym Rzymie. Za wynalazcę gazety uchodzi powszechnie lekarz francuski Teofrast Renaudot i…

Kochanek Zamordowanych Dziewcząt

(Z cyklu: Reportaże „Wiadomości Literackich”) Kiedy się zmierzcha i ciepły wiatr przedwiośnia niesie górą nad miastem obłoki ciężkie od zapowiedzi tego co ma nadejść, ciemnemi, ciepłemi już ulicami idzie powolnym krokiem Kochanek Zamordowanych Dziewcząt. Na rogu ulicy stoi młoda dziewczyna w chustce, brzydka, smutna dziewczyna,…

Słowo 05.03.1933

Remarque roku 1905

Cztery lata mija, jak Erich Maria Remarque wydał „Na zachodzie bez zmian”. Potem napisał jeszcze „Drogę powrotną”, na którą czekało się dość długo, a którą reklama rozgłaszała jeszcze dłużej. Więcej nic już Erich Maria Remarque nie napisze. Może dlatego, że należy do pokolenia, które –…

Pisarze polscy a Rosja sowiecka
Juljan Tuwim

(Ankieta „Wiadomości Literackich”) Literatura sowiecka – Eksperyment komunistyczny – Zbliżenie polsko-rosyjskie 1) Literatura sowiecka jest dalszym ciągiem wielkiej i wspaniałej literatury rosyjskiej. Nie naszemu pokoleniu sądzić, czy tę wielkość i wspaniałość utrzymała, czy też im się sprzeniewierzyła: to się dopiero zobaczy z perspektywy kilkudziesięciu lat.…

Jak to Goethe propagował wywłaszczenie polskiego chłopa i sławił rozbiory Polski

Dr. filozofji i medycyny K. W. pisze w liście do naszej redakcji: Przed rokiem, niemieckie święto setnej rocznicy śmierci Goethego znalazło echo także i w Polsce. W dn. 22 marca b. r. mija już sto jeden lat od śmierci tego nieprzyjaciela Polski. Gdy zapał jubileuszowy…

Pisarze polscy a Rosja sowiecka
Ferdynand Goetel

(Ankieta „Wiadomości Literackich”) Literatura sowiecka – Eksperyment komunistyczny – Zbliżenie polsko-rosyjskie 1) Nie znam dostatecznie literatury „sowieckiej”, aby się zdobyć na jakiś generalny sąd. Nie wiem ponadto, czy to co przeczytałem a co przedstawia pewien typ literatury eksportowej lub przekładowej, przystosowanej więc z góry do…

Deutschland über Alles…

Byłem w stratosferze pychy. I w stratosferze chamstwa. W Bytomiu przekroczyłem granice Azji. Znalazłem się w Polsce. To jest w Europie. I jest mi dobrze. Jak dobrze! Celnik zauważył bezbrzeżną słodycz, rozlaną szeroko na mojej twarzy, i spytał, czy przypadkiem nie wiozę sacharyny. – Nie!…

Tęcza II 1933

Z niedyskretną wizytą u wielkich ludzi

Każdy z nas ma jakieś przyzwyczajenie, z którego najczęściej wcale nawet sobie nie zdaje sprawy. Zwłaszcza pracownicy umysłowi posiadają pewne charakterystyczne nawyknienia, które możnaby nazwać ceremonjałem pracy, bez spełnienia których dany osobnik bardzo się źle czuć będzie. Specjalny ceremonjał pracy urabiają sobie zwykle pisarze i…

Listy z Niemiec (7)
Polska nad Renem

Dortmund, w marcu. Rzadko bo rzadko, ale przecież w niektórych sprawach mój długi nos przydaje się. Mogę bowiem z niejaką słusznością powiedzieć, że mam nosa. Oto w pierwszym liście, pisanym z Berlina, dałem a propos Ebertstrasse wyraz nadziei, że wkrótce wszystkie ulice otrzymają jakieś aktualne…

Zet 01.02.1933

Boy – boyówka – boyszewizm

Chciałem napisać na ten temat mądry, filozoficzny referat. Prowadzić dalszy ciąg systematycznej analizy umysłowości Boya i szkodliwych momentów jego wpływu na bezkrytyczne społeczeństwo. Przecież to właśnie zapowiedzieliśmy czytelnikom, obiecując zlikwidować go metodą naukową. Ale gdy wziąłem do ręki pierwszy z brzegu numer „Wiadomości Literackich”, aby…

Myśl Narodowa 12.02.1933

„MOCNY”

(W 200-tną ROCZNICĘ ZGONU AUGUSTA II-go) 1) Jeżeliby do znanej skądinąd postaci najzgubniejszego tego monarchy na tronie polskim zastosować dawne kryterja Taine’owskie rasy, momentu i środowiska i gdyby wpierw się zastanowić nad najważniejszym z nich, to jest rasą, to bywalcom Drezna zaraz stanąć w oczach…

List z Zagłębia Ruhry (6)
Upiór z Düsseldorfu

Temperatura w tych fabrycznych i górniczych terenach Nadrenii i Westfalji zawsze była grubo powyżej czerwone] kreski. Ale teraz podskoczyła w górę i niewiadomo, przy którym stopniu zatrzyma się. Gdy przejeżdżałem nad Ruhrą, odnosiłem wrażenie, że nieprzeliczone tysiące kominów są jakby termometrami, wetkniętemi w tę posępną,…

Tezy i aforyzmy o polskiej polityce zagranicznej

PACYFIŚCI, GDZIE JESTEŚCIE? Trochę liryki na początku tego artykułu, skoro „Wiadomości Literackie” mają go drukować. Oto uważam, że z całej prasy polskiej jestem jedynym dziennikarzem, który w sprawie stosunków polsko-niemieckich pisze artykuły w duchu pacyfistycznym. Ta autoreklama czy samooskarżenie mieści w sobie więcej niż szczyptę…

List z Monachjum (5)
Po harapie

Monachjum, w marcu. Do Monachjum przyjechałem post facfum. Ale na samo festum. Jeszcze dziesięć dni temu niewiele brakowało, aby Bawarja została królestwem. I rozeszło się jakoś… Held zatrzymał cały interes – tak, jak z drugiej strony obiecywał solennie, że na moście zatrzyma komisarza Rzeszy. Komisarza…

Józef Piłsudski na Syberji

Pierwsza relacja autentyczna, oparta na rozmowach osobistych z Marszałkiem, napisana specjalnie dla „Wiadomości Literackich” 1) Jako dziesięcioletnie dziecko Józef Piłsudski powziął postanowienie, że zrobi powstanie i wyrzuci Moskali z Podbrodzia. Czynu tego miał dokonać w chwili gdy osiągnie lat piętnaście: był to w jego mniemaniu…

Dziwne tchórzostwo i odwaga… nie na miejscu

Jakoś niewspółmierna jest reakcja Żydów na… akcję hitlerowców. Jakgdyby bojaźliwa i ujawniająca brak odwagi. Z jednej strony mordowanie Żydów, z drugiej akcja protestacyjna, która chwilowo ogranicza się do… energicznych tytułów w dziennikach. Mamy przed sobą n. p. depesze z Londynu, w której mowa, że „wśród…

„Krajem teroru jest przedewszystkiem… Polska”

„Strategik” drugiej międzynarodówki Vanderwelde szkaluje w niesłychany sposób Polskę. (Korespondencja własna „Ilustrowanego Kuryera Codziennego”) Bruksela, w marcu. Od dłuższego czasu ani Vanderwelde, ani organ socjalistów belgijskich „Le Peuple” nie zajmował się Polską. Aż oto znowu odezwał się. W jednym z ostatnich numerów „Le Peuple” czytamy…

List z Berlina (4)
Circenses

Berlin, w marcu. Właściwie to jest wielkie przedstawienie, spektakl, parada. Na pierwszy ogień idą circenses, chleb zaś stanowi treść dalszą, tonącą w gęstej mgle słów. Naturalnie, żadna jeszcze rewolucja nie obyła się bez aparatu teatralnego, bez cyrku nawet, ale ta właśnie rzekomo już skończona, a…

List z Lipska (3)
Rewolucja wyszła na ulicę…

Lipsk, w marcu. Skoczyłem na chwilkę do Saksonji. Ten wentyl wielkiego niemieckiego kotła chwilowo puszcza może najwięcej pary. Sądzę jednak, że najdalej za dzień – dwa zdystansuje go Bawarja. Ale na razie Saksonja gładko bierze rekord. Znalazłem się więc w Lipsku, gdzie także i teraz…

Tajny Detektyw 05.02.1933

ZA KRATĄ
Życie i obyczaje uwięzionych przestępców

Ze sfer fachowych otrzymujemy następujący niezwykle ciekawy artykuł, stanowiacy istną „historję naturalną” kryminalistów. Ogół społeczeństwa, nie stykając się ze światem przestępczym i miejscem odbywania kary więzieniem przypuszcza, iż jest ono zbiorowiskiem ludzi o typie jednolitym, gotowych każdej chwili do popełnienia zbrodni. A przecież jakie nadzwyczajne…

Close