1937
Polonia 11.03.1937

Ruch faszystowski w Anglii

W nowej kwaterze „czarnych koszul” (Od londyńskiego korespondenta „Polonii”) Londyn w lutym. W pobliżu Pałacu Westminsterskiego znajduje się nowa główna kwatera „Brytyjskiej Unii Faszystów i Narodowych Socjalistów”. Podróżującego po ośrodkach przemysłowych Anglii leadera ruchu sir Oswalda Mosley’a zastępuje w głównej kwaterze, stosunkowo młody kierownik polityczny…

Fantastyczna kariera kasiarza „Szpicbródki”

Niezwykłe dzieje wytwornego włamywacza. – Ujęty w Zgierzu przestępca jest hersztem międzynarodowej szajki kasiarzy Szpicbródka-Cichocki obracał się w najelegantszych sferach stolicy Łódź, 1 marca. (gr.) „Express” doniósł w sobotę o sensacyjnym aresztowaniu znanego nietylko w kraju ale i zagranicą Stanisława Cichockiego, wytrawnego kasiarza międzynarodowego, występującego…

Samobójstwo pod wpływem lektury

Powieściopisarka angielska postawiona w stan oskarżenia (ry) Czy znana powieściopisarka angielska Ethel Winifred Savi skazana zostanie za zabicie człowieka przez wydanie powieści p. t.: „Our Trespasses”. – Nasze uchybienia? Cała Anglia w wielkim napięciu czekała na wynik tego niezwykłego procesu sensacyjnego, który wytoczył autorce kupiec…

Słowo 12.12.1937

Komunizm, ghetto, homoseksualizm
Co się właściwie dzieje w gimnazjach wileńskich?

Przyznaję, że tytuł brzmi trochę sensacyjnie, a trochę nie pedagogicznie. Czyż nie mają bowiem dyrektorzy gimnazjów, pedagodzy, racji, gdy zarzucają młodocianym autorom jednodniówki „Ku Polsce Chrobrego”, że przed oczy młodzieży wywlekają tego rodzaju brudy, jak afera pederasty Rzewuskiego? – Mają. – Ale pismo codzienne musi…

Polonia 03.03.1937

Propaganda hitleryzmu w Polsce przy pomocy Polskiego Radia

Wczoraj zakończono w Szczyrku „narciarskie mistrzostwa Niemców zagranicznych” w których brali udział niemieccy narciarze z Austrii, Czech, Polski, oraz czołowi zawodnicy Rzeszy. Zawody te odbywały się o nagrody „Volksbundu” i Tschammer von Ostena, przywódcy zglajchszaltowanej młodzieży niemieckiej w Rzeszy. Miały one charakter nie tyle sportowy, co…

Czesi we wklęsłem zwierciadle

Kraków, z końcem grudnia. Obywatel polski, harcerz Jan Delong został wypuszczony z czeskiego więzienia i powtaca do Polski. Okoliczność ta budzi wspomnienia skandalicznego dla czeskiego wymiaru sprawiedliwości procesu, który jako jeden ze składników metody zadrażniania stosunków z Polską przez władze czeskie, nie prędko i nie…

Polonia 07.03.1937

Rozwój i upadek miast w Polsce

Sandomierz – wczoraj i dziś. – Warszawa przy końcu XVIII stulecia. – Smutna historia Łodzi. (Korespondencja własna). Sandomierz, w lutym. Od dworca kolejowego w Sandomierzu roztrzęsiona dorożka pnie się powoli ku górze, ku miastu, położonemu w odległości 3 km. Oto już widać po drodze zamek…

Prosto z Mostu 24.01.1937

Listy Reymonta o nagrodzie Nobla

W końcu roku 1921 stała się aktualną w Akademii Szwedzkiej sprawa polskiej kandydatury do literackiej nagrody Nobla. Kandydatem polskim był zrazu Żeromski. W roku 1923 obok Żeromskiego wysunięto kandydaturę Władysława Reymonta. Szef propagandy w naszym poselstwie w Sztokholmie p. Konrad Czarnocki zwrócił się do autora…

Polonia 28.02.1937

Pierwszy „święty” sowiecki

Bolszewicy bezczelnie robią z Puszkina „agenta rewolucji” „Czort mi kazał urodzić się w Rosji z duszą i talentem”. Tak pisał Puszkin w liście do żony dn. 18. V. 1836 r., a więc na rok przed śmiercią. Skąd ta gorycz u poety, którego nie tylko Rosja…

Listy z Hiszpanji (cz. 12)
Zakonnica z Montoro

Od specjalnego wysłannika „Wiadomości Literackich” Samochód nasz jest dużą wygodną limuzyną, jedną z dziesięciu oddanych do usług dziennikarzom zagranicznym. Musiała być skonfiskowana jakimś średniozamożnym, ale przecież lubiącym dalekie podróże samochodem ludziom. Panna Jeziorańska, korespondentka PAT’a i „Polski Zbrojnej”, która mogłaby o sprawach hiszpańskich napisać solidną…

Polonia 28.02.1937

Zażydzona Temida
W salach i na korytarzach sądów warszawskich

Warszawa, w lutym 1937 r. Ogromny czworokątny gmach przy zbiegu ulicy Długiej i Nalewek, a więc już w „północnej” dzielnicy Warszawy. To gmach sądów grodzkich warszawskich. Na III I IV-ym piętrze po obu stronach obiegającego gmach cały obszernym kołem korytarza, poumieszczane są liczne sale sądowe…

Polonia 03.03.1937

„Hillbillies” czyli amerykański kontrast
Prymityw doprowadzony do absurdu

Ameryka jest krajem kontrastów, który to komunał jest tak notorycznie znany, że wstyd nawet go powtarzać. Niemniej jednak trzeba go powtórzyć i uwagami na poruszenie tematu, który się nazywa „Hillbillies”. Co to jest, a właściwie co to są „Hillbillies”? Otóż właśnie „Hillbillies” są prawdziwym kontrastem…

Polonia 26.02.1937

Tokio walczy z nierządem
Cudzoziemców uważają za rozpustników

Z Tokio donoszą, że tamtejsze władze miejskie rozpoczęły energiczną walkę z nierządem. Skąd im to przyszło? Troska o poziom moralny stolicy Japonii jest w związku z olimpiadą, którą, jak wiadomo, ma się odbyć w Tokio w roku 1940-ym. Do tego czasu, według planów i nadziei…

Listy z Hiszpanji (cz. 10)
„…y entonces, Don Quijote…”

Od specjalnego wysłannika „Wiadomości Literackich” Pędzimy szosą do Walencji, między górami z prawej, morzem z lewej strony, wśród skał i sadów oliwnych zamożnej wsi katalońskiej. Ale przed każdem „pueblo” – wsią, miasteczkiem czy miastem – czeka nas, niczem za czasów średniowiecza, zbrojna warta. Tam gdzie…

Kurjer Bydgoski 24.07.1937

Człowiek, który zmniejszył świat…

Latem 1895 r. dziwne rzeczy odbywały się w okolicach Bolonii, w cichej wiosce włoskiej, gdzie stał dom jednopiętrowy rodziny Marconich, w którym 20-letni Guglielmo urządził swą pracownię. Nawprost okna laboratorium, w odległości około 300 metrów wyrastało niewielkie wzgórze, pokryte soczystą trawą ku radości pasących się…

Słowo 21.08.1937

Okna zatkane szmatami

Dnia 19 lutego 1937 roku wyszedł z druku kolejny numer „Dziennika Ustaw”, a mianowicie 11-ty. – Wywołał pewną sensację i pewną konsternację i wiele utyskiwań, ze względu na zawarte w nim „Rozporządzenie z dnia 23 grudnia 1936 r. o granicach Państwa”. Wielkie też było zdziwienie…

Listy z Hiszpanji (cz. 9)
Droga do Bilbao

Od specjalnego wysłannika „Wiadomości Literackich” Tuluza, w styczniu 1937. Opuszczam Madryt w sobotę, 9 stycznia, popołudniu. Przedwczoraj atak powstańców zajął szereg wsi po lewej stronie szosy do Escorialu („carretera de Coruna”), wczoraj wyjechaliśmy raz jeszcze samochodem na front. Trzeba było bardzo daleko okrążać, żeby dojechać…

Listy z Hiszpanji (cz. 3)
Kwestji katalońskiej nie będzie

Od specjalnego wysłannika „Wiadomości Literackich” W trzy dni po moim przyjeździe do Barcelony oddałem listy polecające do dwóch dynitarzy: Ventury Gassol, poety, katalońskiego ministra oświecenia i Jaime’a Miravitlles, niegdyś wykładowcy w robotniczej szkole technicznej, dziś szefa katalońskich milicyj ludowych, zwycięzcy w walkach ulicznych. Poza nader…

Słowo 24.02.1937

Specjalny reportaż z Łodzi
Nie zrozumieć, a znienawidzieć tam można komunizm (cz. 4)

Jeżeli miałem nadzieję, że w Łodzi dostrzegę być może symptomy zbliżającego się końca kryzysu, to tylko dlatego, że jest to miasto drugie po wielkości w Polsce, którego mieszkańców nie interesuje nic poza handlem, przemysłem i – pieniądzem. Muszą więc na tego rodzaju zjawiska być bardzo…

Słowo 23.02.1937

Specjalny reportaż z Łodzi
Prawica na Bałutach (cz. 3)

Lodzermensz wcale się nie równa temu, co oznacza wilnianin, warszawianin, lubo nawet tenże łodzianin. Lodzermensz, pisany przezemnie umyślnie na sposób spolszczony, jest specjalnym typem, jeśli nie rasą. Łódź, która powstała tak niedawno, składała się pierwotnie z kilkunastu rodzin niemieckich. Do Niemców przypętali się okoliczni mieszkańcy,…

Słowo 20.02.1937

Specjalny reportaż z Łodzi
Na zmianę przyszli żydzi (cz. 2)

Łódź robi wrażenie biednego miasta. Robi wrażenie i rzecz wydaje mi się zrozumiałą. Łódź jest warsztatem dla tych, którzy z niej wyciskają pieniądze. Niezależnie od tego, czy to będą wielcy przemysłowcy, czy mniejsi, czy handlarze, czy tylko aferzyści. Warsztatem ich pracy. Stąd, po jej skończeniu,…

Słowo 19.02.1937

Specjalny reportaż z Łodzi
Co chciałem zobaczyć w mieście ciężarowych koni? (cz. 1)

Padał gęsty, mokry śnieg i on niewątpliwie stał się przyczyna katastrofy. Pociąg idący z Zemgal zdruzgotał na przejeździe kolejowym furmankę. Wlókł ją potem przez pół kilometra, nim zdołał zahamować, a później stał pół godziny w polu. Lokomotywa, szprychy jej kół, bufory wszystko dosłownie oblepione było…

9-ciu dyktatorów z Kapitolu

Najstarszy z nich liczy sobie lat 79, najmłodszy – 62. – Każdy obywatel ma prawo zaskarżyć do Sądu Najwyższego ustawę państwową i obalić ją. – Starcy z „Kapitolu” pełnią swe obowiązki dożywotnio i nie mogą być usunięci (x) Mimo, iż upłynął cały miesiąc od wyborów…

Może to jest źródłem sporu?

(Z cyklu: „Pisarze polscy o kwestji żydowskiej”) „Wartoby bez zacietrzewienia pomówić o tem, czem są cechy narodowe, co składa się na odrębność kultury i przeciw jakim wpływom należy kulturę ochraniać”. Tak kończy Antoni Słonimski swą „Kronikę tygodniową” („Wiadomości Literackie”, nr. 699). Ten sam temat w…

Prosto z Mostu 22.08.1937

Polska po raz drugi drewniana

Rzecz dziwna: w tak licznych ostatnimi laty odwoływaniach się polskiej publicystyki politycznej do tradycyj historycznych (dwa zwłaszcza okresy naszych dziejów szczególniejszym cieszyły się wzięciem: okres rządów Chrobrego i okres rządów Batorego), minimalną zwrócono uwagę na czasy, mogące dostarczyć najżywszych bodaj analogij z dzisiejszością. Myślę tu…

Close