1939

Zagończyk publicystyki polskiej

„Książkę moich rozczarowań” Stanisława Mackiewicza, redaktora „Słowa”, Cata, byłoby bardzo niewłaściwem określić jako „wybór pism”, jako „zbiór artykułów”, jako „cykl” jako „essaye”. Byłoby trudno powiedzieć, że jest to książka polityczna, albo, że jest ona literacką, jeszcze trudniej, że ją pisano „na marginesie codziennej walki publicystycznej”,…

Trzy walki Romana Dmowskiego

KRAKÓW, 4 stycznia. Umarł człowiek, o którym współcześni i potomni wiele bardzo różnych wygłoszą zdań i sądów, ale chcąc powiedzieć prawdę, stwierdzą zawsze objektywnie: – Roman Dmowski był na przełomie wieku XIX w XX-sty twórcą doktryny politycznej polskiego nacjonalizmu, wodzem ówczesnego ruchu nacjonalistycznego, – Roman…

Słowo 18.03.1939

Paskudztwo czeskie

Przy końcu wielkiej wojny wybuchł bunt we flocie niemieckiej. Marynarze nie chcieli wyjść w morze. Trzeba pamiętać, że to się stało po czteroletnich krwawych walkach, wyniszczających nerwy, nadrywających psychikę. Flota dostała się w ręce Anglików i oto ta „buntująca” się flota wysadziła okręty w powietrze,…

Słowo 02.04.1939

Adolf Hitler jakim go nie widzą tłumy

Wybitny dziennikarz angielski, G. Ward Price, który bawi obecnie w Polsce, należy do grona zaufanych ludzi kanclerza Hitlera. Jego książka „I know these Dictators” (Znam was Dyktatorzy!), która wywołała na zachodzie wielkie echo, ukaże się wkrótce nakładem „Książnicy – Atlas”, w przekładzie II. Mysłakowskiej. Oto…

Słowo 14.03.1939

„Anschluss” i „Grunwald”

KŁAJPEDA, w marcu. Wieczorową porą… Po Kownie wydaje się Kłajpeda raczej małem miastem. Oczywiście, znając niemiecki poziom przeciętnej zamożności, klasę gospodarczą przeciętnego ich chłopa i robotnika, trudno wątpić, aby się nie dawała odczuć różnica już od granicy dwóch byłych zaborów, gdzieś w miejscu, gdzie kończyła…

„Wolnego miasta Gdańska nie wymyślił traktat wersalski”

Dziedzina „gdańskologji” polskiej jest – trzeba przyznać – dosyć znana. Bardzo wiele się pisze o najdalszej przeszłości, znamy czasy św. Wojciecha i książąt pomorskich, znamy dzieje Gdańska miasta hanzeatyckiego, jego wzloty i uupadki, związek z Rzeczypospolitą, odłączenie od niej, czasy pruskiej okupacji, potrafimy się nieźle…

Kampanja hiszpańska
Krew

Paryż, w kwietniu 1939. Przyszły historyk nie będzie się mógł uskarżać na brak materjałów do oceny kampanji hiszpańskiej. Nie ulega jednak kwestji, że cała ta literatura zabarwiona jest silnie animozjami i sympatjami. Toteż urobienie sobie jakotako objektywnego sądu o kampanji hiszpańskiej jest dzisiaj niemożliwością. Przyczynia…

Pochwała Wercyngetoryksa *

Prądy nacjonalistyczne, – właśnie nacjonalistyczne, – nurtujące w silnym stopniu również, w społeczeństwie francuskiem, zachęcają uczonych i pisarzy do przewartościowywania wszystkich dotychczasowych poglądów na dzieje Francji, a zwłaszcza na ten okres, kiedy to Galja dzięki podbojowi rzymskiemu weszła w ściślejszy krąg dziejów Europy. Poddaje się…

Hitleryzm czyli bolszewizm

Kraków, w lutym 1939. O ile ewolucja psychologji społeczeństw nie jest teraz o wiele szybsza niż sto czy dwieście lat temu, o tyle tempo modyfikacji form zjawisk społecznych i politycznych jest niesłychanie dzisiaj zwiększone. Ledwie dwadzieścia parę lat temu byliśmy ofiarami bolszewizmu epickiego czy tragicznego,…

Fredro zadumany nad Polską

Dzieci twórcy „Ślubów panieńskich” i „Zemsty” twierdziły, że ojciec ich miał „wrodzoną skłonność do smutku” i że „melancholia to jeden z głównych rysów jego charakteru”. Sam poeta przyznawał się do chorobliwej drażliwości. Sprawiała ona, że często drobne, niepozorne epizody życiowe urastały do rozmiarów wielkich przykrości…

Sytuacja Gdańska

Artykuł b. prezydenta Senatu Wolnego Miasta Gdańska, Hermanna Rauschninga, autora głośnej książki „Rewolucja nihilizmu. Kulisy i rzeczywistość Trzeciej Rzeszy”, napisany specjalnie dla „Wiadomości Literackich”, zamieszczamy jako głos Gdańszczanina i patrjoty niemieckiego. Założenia, z których autor wychodzi, nie są, rzecz prosta, założeniami polskiej racji stanu; mimo…

Tęcza VII 1939

Kulisy rewolucji francuskiej

Przygotwuje się we Francji uroczysty obchód 150-lecia zburzenia Bastylii. Jako impresario tych fêtes du peuple wysuwa się na czoło Jean Zay, minister oświecenia publicznego, rodak b. premiera Leona Bluma. Z tej okazji trudno nie przyznać racji publicyście „Merkuryusza Polskiego” p. Z., który pisze (w nrze…

Słowo 08.03.1939

Wysiadłem w Kłajpedzie – wysiadłem w Memlu

To jest zastanawiające, jak niektóre wydarzenia polityczne pierwszorzędnej wagi, wymykają się pomiędzy palcami opinji publicznej. Dzieje się coś, co może w najkrótszym czasie zaważyć na układzie sił we wschodniej Europie, co szachuje i wywraca dotychczasowe rachuby. I o tem cicho. Litwini w Kownie wytrzeszczają oczy:…

Znaczenie języka polskiego w dawnym Gdańsku

Gdańsk powstał na odwiecznie słowiańskiej ziemi, wchodzącej od X w. narówni z wielu innemi ziemiami lechickiemi w skład wielkiego państwa Bolesława Chrobrego. A po rozpadnięciu się Polski na udzielne księstwa, Gdańsk rozwijał się pod opieką i panowaniem książąt wschodniopomorskich. W w. XII był już znacznym…

Polski Gdańsk i historja

Od mistycyzmu politycznego Niemiec hitlerowskich nikt nie oczekuje prawdy i prawdziwości. Ich „Lebensraum” sięga od Vlissingen do Władywostoku, ich hasłem jest: mocnym władza, słabym jarzmo i zniszczenie. Mocni, to oni, naród panów. Już na długie lata przed wojną nacjonaliści niemieccy uzasadnili etymologicznie swoje prawa do…

Myśl Narodowa 08.01.1939

Dmowski na Konferencji pokojowej według E. J. Dillona

W książce słynnego angielskiego publicysty E. J. Dillona p. t. „Konferencja pokojowa w Paryżu 1919″, wydanej w przekładzie polskim (Warszawa, 1921), na str. 52 – 54 znajdujemy następującą opinię o Dmowskim: „Naogół największem powodzeniem w bronieniu spraw cieszyli się prawnicy, chociaż jeden z delegatów mniejszych…

Prosto z Mostu 15.01.1939

Twórca nowoczesnej Polski

…Jest śmiertelna, przejmująca cisza, cisza tak wielka, że słychać syk płonących na tle nocy pochodni. W dole skuta lodem Wisła, polska rzeka królewska, łącząca Beskidy z Gdańskiem. Przez most księcia Józefa idzie pochód żałobny. Zrywa się głuchy warkot werbli. Wysoko, na ramionach młodych w jasnych…

Tęcza II 1939

„Dykcjonarz Jeografii” sprzed 127 laty

Pan Wilhelm Bogumił Korn, księgarz wrocławski, z wielką troską krzątał się dokoła nowego nakładu swoich wydawnictw na Polskę. Był rok 1812. Cała młódź z Księstwa Warszawskiego pociągnęła za „bogiem wojny” na Moskwę, skąd niepomyślne dochodziły wieści. Przyszłość ukazywała się w ciemnych kolorach – i nic…

Tęcza VII 1939

Prasa żydowska w Polsce

We współczesnych stosunkach politycznych i społecznych odgrywa, jak wiadomo, bardzo ważną rolę prasa, która tym sposobem staje się wskaźnikiem rozwoju danego narodu. Wśród długiej listy czasopism mniejszościowych, wydawanych w Polsce, pokaźne miejsce zajmuje prasa żydowska, licząca w chwili obecnej 122 organy 1), z czego 91…

Stan wojenny w Polsce obowiązuje z dniem 1 września

Zarządzeniem z dnia 1 września 1939 r. wydanym na podstawie art. 1 ust 1. ustawy z dnia 23 czerwca 1939 r. o stanie wojennym (Dz. U. R. P. Nr. 57, poz. 36) wprowadził Prezydent Rzeczypospolitej stan wojenny. Zarządzenie powyższe wchodzi w życie na obszarze powiatu…

Głos Narodu 02.09.1939

Bezczelna mowa Hitlera w Reichstagu

Warszawa, 1. IX. (Tel.). O godz. 3 nad ranem zadecydowane zostało zwołanie Reichstagu na godzinę 10 rano. Na posiedzeniu tym Hitler wygłosił trzy kwadranse trwające przemówienie. Wbrew temu wszystkiemu co świat cały ma świeżo w pamięci, Hitler rozpoczął od stwierdzenia, jakoby Niemcy narodowo-socjalistyczne znosiły udrękę…

Tęcza VIII 1939

Czy armia niemiecka jest zdolna do prowadzenia wojny?

Tyle już pisano o armii niemieckiej, o jej sile na lądzie, morzu i w powietrzu, że zdawaćby się mogło, iż nic już do tego nie potrzeba dodawać. A jednak trzeba. Bo jeśli przejrzymy te stosy artykułów, musi nas uderzyć jeden fakt zasadniczy: dotąd siłę armii…

Tęcza VIII 1939

Espana e… Polonia

Po stutrzydziestu latach znów w Hiszpanii znaleźli się Polacy w większej ilości. I niestety, trzykroć niestety, znów nie jako (i wonczas) sympatyczni goście, jako serdecznie witani wybawiciele, ale niestety, trzykroć niestety, znów jako najemni wojownicy w niszczycielskich hordach Międzynarodówki, znów jako „Los lnfernos”. I znów…

Tęcza III 1939

Wizyta w loży masońskiej

-To człowiek, który widział praktyki wolnomularzy! W tej chwili minął nas może trzydziestoletni mężczyzna, bardzo skromnie ubrany. Byłem zaintrygowany. Ciekawość moja wzrosła, gdy dowiedziałem się, że nie jest to żaden członek loży, lecz po prostu zwykły śmiertelnik, którego żądza przygód zaprowadziła pewnego dnia do domu…

Słowo 26.05.1939

Gdańsk bez złudzeń

Gdańsk, 24 maja „Zurück zum Reich”! – Pass – kontrolle! – Zoll -kontrolle! – Bagnet i rewolwer na brzuchu Schutzmanna, szare mundury i czako z bączkiem, zielone mundury celników. Wewnątrz dworca, który mieni się być pod zarządem Polskich Kolei Państwowych, w kioskach „Ruchu” nie dostaniesz…

Close