1950
Wiadomości 24.09.1950

„Przyjaciele Moskale”

Ze szklanek paruje gorąca, dobrze naciągnięta herbata, gospodyni z uprzejmym śmiechem przeprasza, że z czajnika a nie z samowara („niestety, nie jesteśmy w Moskwie, ani w Petersburgu”), jest miło i zacisznie (Rosjanin powiedziałby: „ujutno”), rozmowa, zręcznie prowadzona przez amfitrionów, płynnie przechodzi z tematu na temat;…

Wiadomości 02.04.1950

Polacy w Hiszpanii podczas wojny domowej

Madryt, w marcu 1950. Na małym placyku przed ratuszem madryckim, w starym, gotyckim domu obrośniętym winem, mieści się „Hemeroteca Municipal”, czyli miejska biblioteka czasopism. W zbiorach jej, po bezskutecznych niemal poszukiwaniach w innych archiwach madryckich, znalazłem, obok wielojęzycznych materiałów z okresu wojny domowej, również i…

Wiadomości 02.04.1950

Pochód masonów

Kansas City, w lutym 1950. Policjant energicznym ruchem ręki spędza mnie z jezdni na chodnik. Staję na brzegu w formującym się szeregu widzów, nie wiedząc jeszcze, o co chodzi. Ten sam przedstawiciel władzy, opasły, z gwizdkiem, dyndającym na brzuchu, zatrzymuje ruch biegnący nieprzerwanym strumieniem z…

Wiadomości 19.03.1950

Dzieje grzechu

Stany Zjednoczone miały w swej historii bardzo niewielu wybitnych sekretarzy stanu (ministrów spraw zagranicznych). Nawet jednak w tej galerii miernot Edward Stettinius jr., który sprawował funkcje sekretarza stanu przez krótki, ale jakże doniosły okres pierwszej polowy r. 1945, wyróżniał się wyjątkowym brakiem kwalifikacji. Był to…

Wiadomości 26.02.1950

Niebezpieczny sojusznik

Dzieje Polski nie obfitowały w sojusze, zwłaszcza w sojusze trwałe i efektywne. Niejeden sojusz zawodny przypłaciliśmy klęską lub nawet katastrofą. Najcięższą w latach 1939 – 1945. O ile w większości wypadków nasze sojusze były tylko koniunkturalne i jednorazowe, jeden odnawiał się stale, niejako automatycznie: sojusz…

Wiadomości 01.01.1950

„Dzieje zdrady”*

Jak było do przewidzenia, Francja przegrała bitwę z régimem warszawskim na odcinku dyplomatycznym: za 1 aresztowanego we Francji Polaka siedzi w Polsce 17 Francuzów. A trzeba pamiętać że więzienie i śledztwo francuskiej Sureté nie jest tym samym, co więzienie i śledztwo moskiewskiej Bezpieki. Wszelkie wojny…

Wiadomości 23.04.1950

Lata pod okupacją (cz. 4)
WALKA O BYT

Trudno odpowiedzieć na pytanie, czy już przed początkiem wojny istniała jakaś dokładna mapa, na której Niemcy wykreślili granice swoich „Lebensraum”ów i „Grossraum”ów, „Ostland”ów i gubernatorstw. Fakt, że zaraz po zajęciu Polski wytyczono linie podziału, Krzeszowice przerobiono na Kressendorf. Ciechanów – na Tiechenau, Gdynię – na…

Wiadomości 26.03.1950

Prawda o Jeremim Wiśniowieckim

Popularnego bohatera sienkiewiczowskiego, księcia Jeremiego Wiśniowieckiego, wszystkie źródła współczesne, nie tylko polskie, ukazują mniej więcej takim, jakim go znamy z „Ogniem i mieczem”. Mimo to prawie od stu lat odbywa się nad nim sąd naszych historyków. Spór wynika nie tyle z różnej interpretacji faktów, gdyż…

Wiadomości 26.03.1950

Lata okupacji (cz. 3)
PISARZE

Na przełomie 1939/1940 nie było jeszcze jasnego zdania, w jakim kierunku iść. Ratować to co jeszcze pozostało i budować życie czasów wojny dokoła instytucji, tolerowanych przez Niemców, czy też wycofać się w wegetatywne zacisze albo i zejść w świat podziemnego spisku? Instytucjami, budzącymi największe nadzieje…

Wiadomości 26.03.1950

„Tuwim korzysta z przywilejów ustroju”*

Można zaryzykować twierdzenie że po śmierci Żeromskiego Tuwim był, obok Boya-Żeleńskiego, najsławniejszym nazwiskiem literatury polskiej. Nie chodzi w danej chwili o hierarchię wartości, chodzi po prostu o popularność i oddźwięk. Jest rzeczą znamienną, że po wejściu do Lwowa bolszewicy oglądali się przede wszystkim za dwoma…

Wiadomości 02.04.1950

„Naiwność Zachodu jest bezmierna”*

Ze wszystkich narodow, które wzięły udział w wojnie, wysiłek Anglików był najbardziej imponujący. Przerzucenie się narodu, tak rozmiłowanego w pokoju, od stanu całkowitego rozbrojenia do stanu całkowitej gotowości bojowej było cudem nie tylko organizacyjnym ale i psychicznym. Przy tym cud ten dokonał się na wyspie…

Wiadomości 05.03.1950

Lata pod okupacją (cz. 2)
ZADUSZKI 1939

Wojska niemieckie weszły do Warszawy wraz z jesiennym chłodem i mrokiem. Z dwu plag, ta druga, atmosferyczna, była bardziej bodaj dotkliwa od pierwszej. Pozbawione okien mieszkania, dziury w murach i sufitach, chwiejne podłogi, wypalone czy puste piwnice, nieczynna sieć gazowa, wodociągowa i elektryczna, nasunęły troski,…

Wiadomości 19.02.1950

Lata pod okupacją (cz. 1)
WOJNA I WARSZAWA

…”Silni, zwarci, gotowi”, hasło artykułu ogłoszonego w „Polsce Zbrojnej” na krótko przed wojną a przejęte nie tylko przez głośniki urzędowej propagandy lecz i przez najszersze masy polskiego społeczeństwa, odpowiadało rzeczywiście duchowi chwili. Nie zdarzyło się bowiem nigdy w dziejach Polski, a może i w dziejach…

Wiadomości 05.03.1950

W kraju Indian

Powell (Wyoming) w styczniu 1950. Wyoming jest stanem dalekim, dzikim i mało znanym. Otacza go nimb raju dla turystów, którzy co roku zbiegają się ku niemu ze wszystkich zakątków kontynentu amerykańskiego, mieszkają w wytwornych farmach, jeżdżą konno na wycieczki, prowadzone przez wysokich chudych i wyschniętych…

Close