Był o krok od pełnej władzy

Syn stróża ma 15 lat i jest prymusem w swojej klasie. Stał właśnie przed bramą i dłubał w nosie, zapytałem go:

– Wiesz kto to był Dmowski?
– Nie.
– A wiesz kim jest Świętosławski?
– No pewnie. To nasz pan minister od oświaty.

Tak są zmajstrowana podręczniki historji, że choć Polska w nich powstaje, ale bez udziału Dmowskiego. I te dzieci w powszechniakach, co wstają gdy na uczyciel wymówi nazwisko ministra, nie wiedzą, nie słyszały nigdy o Dmowskim. Tak nam zbywa widoeznie na wielkich ludziach, że redukuje się coniektórych.

Nie chcą tego panegiryści zrozumieć, że Wielki Człowiek ma zawsze i Wielkich przeciwników. Inaczej, gdyby byli małymi pionkami, zmiótłby ich jednym zamachem, nie zauważono by wogóle ich istnienia. Przed wojną Dmowski rywalizował godnie z Piłsudskim. To byli przeciwnicy na poziomie! Dziś ani nasi luminarze nie dorównują Marszałkowi, ani ich przeciwnicy Dmowskiemu. Obniżyła się cała skala.

Chyba Dmowski urodził się o 10 lat za wcześnie. Patrząc na jego aktywnośó w latach 1908 – 1920 niepodobna zrozumieć dlaczego po 20-tym roku tak się odsunął od wszystkiego, tak {nieczytelne} brał udział w rządach. Przedwczesnem zmęczeniem, przedwczesną starością tłumaczy to wielu. Możliwe, że wypalił się nim doszedł do władzy.

Mniej jest znana w Polsce twarz Dmowskiego od twarzy Kościałkowskiego. A jak niewiele brakowało, by we wszystkich urzędach, w każdym komisarjacie wisiała oficjalnie jego fotografja. Tyle miał atutów w ręku, tak o krok stał od władzy wielokrotnie.

Książki Dmowskiego niewielu ludzi dziś czyta. Ale w dyskusjach, w polemikach argument: – tak pisał Dmowski! ma znaczenie decydujące. Jak każde zdanie Marksa jest Ewangelją dla komunistów, tak narodowcy przyjmują jako aksjomat każdą myśl Dmowskiego.

Karol

Konserwatywny dziennik wileński wydawany w latach 1922 – 1939. Redaktorem naczelnym był Stanisław Mackiewicz a publikowali w nim między innymi Ksawery Pruszyński, Marian Zdziechowski czy Józef Mackiewicz. Po zamachu majowym pismo poparło Piłsudskiego a od śmierci marszałka w opozycji do rządów sanacji.

Close