Artykuły dla słowa kluczowego: faszyzm

Niemcy w przededniu faszyzmu

Idzie tylko o to, by „wytresować” dzikiego Hitlera Kraków, 4 lutego. Parlament niemiecki zebrał się we wtorek na sesję zimową. Długą i owocną nie będzie ona w żadnym razie. Parlament ten bowiem nie jest zdolny do poytywnej pracy. Podczas swoich ostatnich podróży politycznych Brüning wywodził…

Wrocław, lipiec, 1935

Kiedy się dochodzi do Marktplatz i zza szaro nudnych murów kamienic widzi się w całej przepysznej urodzie gotyk ratusza, to wówczas nie zważając na hałas ulicy, na wycie klaksonów i rozpłakane dzwonki tramwajowe, niesposób się powstrzymać od chęci popatrzenia się nań przez chwilę. Właściwie możnaby…

Prosto z Mostu 23.08.1936

Kraj najbogatszy w wolę

Mieszkanie przydzielone przez olimpijski Quatier-Amt leżało w pobliżu Bayerischer-Platz, na Schönebergu. Jeszcze w wagonie, gdy tylko pociąg minął wynurzający się z mgły czworograniastemi wieżycami Frankfurt nad Odrą, do każdego przedziału po kolei pukał dobroduszny, wąsaty pan o różowej twarzy – żywa reklama niemieckiego piwa, i…

Prosto z Mostu 16.08.1936

Berlińska Olimpjada zbliska

Berlin, w sierpniu. Inaczej wygląda stadjon olimpijski z Warszawy, inaczej z Berlina. W Warszawie trzeba było opłacać wysokie koszty pobytu, kupować drogie bilety wstępu na zawody i olimpjada traciła tu cechę powszedniości, stając się jedynie świątecznem widowiskiem, dostępnem tylko dla wybranych przez los szczęśliwców. Na…

Gdzie kończy się Europa

Europa – to nietylko pojęcie geograficzne. Jak trudno byłoby w obecnej chwili dowieść tego – Europa to pojęcie, które za treść swa ma pewną ideę. Na tę treść ideową złożyły się całe stulecia – ba, nawet tysiąclecia, w czasie których narastała wysoka kultura i cywilizacja…

Polacy w Gdańsku pod rządami narodowo-socjalistycznemi

Gdańsk, w czerwcu 1939. WIOSNA 1939 R. Jesteśmy w Gdańsku, w roku Pańskim 1939, w miesiącu czerwcu. Dopiero teraz, ledwie przed tygodniem, bardzo spóźniona w tym roku wiosna, w całej krasie zawitała nad Bałtyk. Morze drzemie spokojne, senne, w oliwskim lesie kwitną jaskrawe, złociste żarnowce,…

Tydzień Robotnika 10.01.1937

Oto niebezpieczeństwo grożące Polsce

Dlaczego endecy odwracają uwagę od hitleryzmu? Rząd hiszpański wypędził z Madrytu ambasadę hitlerowską, wspomagającą rebeliantów. Przy tej okazji zajrzano do archiwów różnych hitlerowskich organizacyj. Znaleziony materiał przeszedł wszelkie oczekiwania. Na długo przed powstaniem Franca, hitlerowcy przygotowywali je systematycznie, popierając faszyzm hiszpański. Dokumenty pochodzące z końca…

W Niemczech po przewrocie (cz. 8)
WYJAZD Z BERLINA

Od specjalnego wysłannika „Wiadomości Literackich” Zbliża się chwila wyjazdu. Jeszcze jedna, ostatnia, wizyta. Spodziewam się po niej zdobycia zrozumienia dla spraw kościołów chrześcijańskich w Niemczech. Choć kroki kieruję do katolików – jednakże mam nadzieję usłyszeć trochę i o stanie protestantyzmu. Pod tak silnem ciśnieniem, jakie…

Światowid 10.09.1933

To się musi źle skończyć

Najbardziej charakterystyczną i w nowszej historji cywilizowanych narodów niespotykaną cechą systemu hitlerowskiego w Niemczech jest właściwy mu teror, nie dający się nietylko uzasadnić, ale nawet rozumnie wytłumaczyć jakiemukolwiek racjami politycznemi czy państwowemi. W Niemczech nie toczy się walka o władzę. Partje, rządzące republiką Weimarską, jak…

Wiadomości 22.06.1947

Komunizm w sojuszu z Hitlerem: 1939-1941

W okresie narastania fali nazistowskiej w latach 1929 – 1933 komuniści stanowili po hitlerowcach i socjalistach trzecią najsilniejszą partię polityczną w Niemczech. Gdyby złączyli swe siły z socjaldemokracją niemiecką przeciwko Hitlerowi, gdyby zastosowali już wówczas taktykę „frontu ludowego”, hitleryzm zapewne nie doszedłby do władzy i…

W Niemczech po przewrocie (cz. 7)
WEHRHAFTIGKEIT

Od specjalnego wysłannika „Wiadomości Literackich” „Wehrhaftigkeit” – znaczy dosłownie zdolność do noszenia broni, a w znaczeniu, jakie obecnie nadają temu słowu Niemcy, znaczy – zdolność do obrony. Od czasu przewrotu hitlerowskiego jest to jedno ze słów najczęściej spotykanych w prasie. Rozciąga się ono w mojem…

W Niemczech po przewrocie (cz. 6)
OBYCZAJE I PRAWO

Od specjalnego wysłannika „Wiadomości Literackich” Powracam jeszcze do Żydów. Jestem jak endek. Nie mogę się od nich oderwać. Ale byłem w teatrze i zobaczyłem to straszliwe spustoszenie, jakie antysemityzm wyrządził na tym odcinku. Byłem też w Warszawie na międzynarodowym konkursie tańca i widziałem, że wszystko…

Wiadomości 26.10.1947

Dlaczego Niemcy przegrały wojnę

Zwykło się mówić, że sojusznicy wygrali wojnę. Po przeczytaniu książki kanadyjskiego oficera, mjr. Miltona Shulmana, „Defeat in the West” *), dojść trzeba do wniosku, że raczej słuszne jest powiedzenie o przegraniu wojny przez Niemców. O wyniku jej nie zdecydował geniusz wodzów sojuszniczych czy walory i…

W Niemczech po przewrocie (cz. 5)
KWESTJA ŻYDOWSKA

Od specjalnego wysłannika „Wiadomości Literackich” Trzeba wspomnieć o pewnem posunięciu obecnego regime’u, które, choć nadzwyczaj doniosłe, ciekawe i śmiałe, – nie jest typowo rewolucyjne. Mam tu na myśli wprowadzenie w Prusach t. zw. „Anerbenrecht”. Jest to wskrzeszenie prawa istniejącego w średniowieczu, którego pewne pozostałości przetrwały…

W Niemczech po przewrocie (cz. 4)
REWOLUCJA

Od specjalnego wysłannika „Wiadomości Literackich” Rewolucja! Czyż naprawdę? Bezwzględnie tak. Rewolucja dokonywa się w Niemczech, i to w najczystszej formie. Nie mam pod ręką encyklopedji, ale jestem pewien, że oficjalne określenie rewolucji da się „bez reszty” zastosować do wypadków niemieckich. Pozatem nikt w Niemczech temu…

W Niemczech po przewrocie (cz. 3)
CYWILE, REICHSTAG, KSIĄŻKI

Od specjalnego wysłannika „Wiadomości Literackich” Czem jest odwaga cywilna? Jest to objaw indywidualności. Skoro grupa czy zbiorowość czuje jednakowo, niema już miejsca na tę cnotę. Więc i w narodzie, który, jak wykazały ostatnie wypadki, ma we krwi zmysł organizacji żołnierskiej, trudno jest odnaleźć objawy odwagi…

Wiadomości 18.05.1947

Powstanie warszawskie z innej strony

Nasze publicystyczno-literackie pamiętnikarstwo wojenne ma w sobie coś z opowieści Gogola „Wij”. Krąg zarysowany kredą święconą, poza który sami sobie nie pozwalamy wykroczyć. Stąd deptanie na miejscu w otoczeniu licznych „tabu”, zamykających umowne horyzonty. W takim kręgu obraca się m.in. temat powstania warszawskiego, który wciąż…

Wiadomości Polskie 11.05.1941

Göring poluje na rysie

Czy Polska mogła uniknąć wojny z Niemcami w r. 1939?Tak.Za jaką cenę?Za cenę zgody na wspólną wojnę Niemiec i Polski z Rosją sowiecką. Jednym z najciekawszych epizodów w historji tajnej dyplomacji europejskiej jest to cierpliwe i nie zrażające się niepowodzeniami kuszenie Polski „ponętnemi” perspektywami „wspólnego”…

Gazeta Powszechna 09.08.1939

„Lebensraum” raubritterów XX wieku

Władcy III Rzeszy usiłują przekonać inne narody, że Niemcom jest koniecznie potrzebny obszar życiowy, tak osławiony dziś „lebensraum”. Wołają, że bez tego obszaru życiowego naród niemiecki dusi się i nie może dalej istnieć, grożą nawet, że jeśli nie uzyskają swego lebensraumu na drodze pokojowej, to…

W Niemczech po przewrocie (cz. 2)
NARÓD W MUNDURZE

Od specjalnego wysłannika „Wiadomości Literackich” Pierwszy poranek w Berlinie. Wychodzę z hotelu. Zaraz rozumiem, że wrażenia poprzedniego wieczoru niezupełnie odpowiadają rzeczywistości. Dziś widzę, że wygląd ulicy bardzo się zmienił. W dzielnicy zachodniej mniej to było znać. Lecz tu, gdzie mieszkam, w centrum (doniedawna zwanem z…

Dziennik Ludowy 02.03.1933

Podpalenie Reichstagu prowokacją hitlerowską

Pisma londyńskie, podając urzędową wersję niemiecką o podpaleniu Reichstagu przez komunistów, dodają do niej następującą uwagę: „Bylibyśmy zdziwieni, gdyby świat uwierzył hitlerowcom, że podpalenie Reichstagu było dziełem komunistów. Ten wypadek jest bardzo szczęśliwym losem dla hitlerowców”. Pisaliśmy wczoraj, omawiając nadzieje i widoki Hitlera, że pogłoski…

Polonia 14.02.1933

Dziesięć przykazań faszysty

Pisma włoskie przypominały z okazji dziesięciolecia rządów faszystowskich słynny „dekalog milicji”, stanowiący podstawę wychowania młodego pokolenia nowej Italji. Te dziesięć przykazań rozrzucono w milionach egzemplarzy po „Balilach” i wszystkich organizacjach „Gioventa Fasciola”. Każdy wstępujący w zaraniu życia chłopiec musi je umieć na pamięć; prócz tego…

W Niemczech po przewrocie (cz. 1)
BERLIN MAJ 1933

Od specjalnego wysłannika „Wiadomości Literackich” W Warszawie straszyli. Przyjaciele i znajomi prawie mnie „żegnali”. Zalecano ostrożność. Anglik zamieszkały stale w Berlinie opowiadał rzeczy naprawdę dość straszne. Znam go jako człowieka prawdomównego. Czy wierzyć tym wszystkim dochodzącym nas wiadomościom? Czy w Zbąszyniu przestraszę się na widok…

„Kultura” faszyzmu

Faszyzm jako dyktatorska forma panowania wielkiego kapitału dochodząca do władzy przy pomocy oszukanego przezeń drobnomieszczaństwa oraz lumpenproletariatu wkracza w społeczeństwo zawsze i w dziedzinie życia kulturalnego pod hasłem zrewolucjonizowania pewnych form tego życia jako przestarzałych, aby sobie ułatwić eliminację wszelkiego postępu i niezależnej myśli. Już…

Close