Artykuły dla słowa kluczowego: kościół katolicki

Wiadomości 04.09.1949

Bolszewizm i Watykan

Fałszywy obraz Sowietów w ogóle, a więc i stosunku ich do religii, wynika z arcyludzkiej tendencji naginania zjawisk do z góry powziętych koncepcji. Rzeczywistość sowiecką w znacznym stopniu zaciemnia nam tradycja przeżyć ludzi dziś „starej daty”, oceniających bolszewizm na podstawie wrażeń z pierwszych lat rewolucji.…

Myśl Wolna III 1923

Święci i błogosławieni – in spe

Obchodzimy jubileusz Kopernika. Tego samego, co księżą su­tannę nosił, a pod tą sutanną przez „cztery razy po dziewięć lat”, jak sam pisał, nosił żmiję, która obryzgała później jadem najświęt­sze wierzenia żydów, katolików i protestantów. Tego samego, co ośmielił się tłumaczyć, że Jozue pomylił się, wołając…

Myśl Wolna XI 1924

Walka o wolność ducha

Nad szarą, nizinną ziemią polską leci trupia postać, po­wiewając łachmanami czarnej opończy. Wojna! Najstraszniejsza, najzajadlejsza, najokrutniejsza ze wszystkich wojen – wojna religijna! Wypędzona ze wszy­stkich krajów kulturalnych, wygnana z Europy Zachodniej przez świetlane promienie wiedzy, znalazła przytułek na naszej ciemnej, niewidzialnym ale mocnym murem od świata odgro­dzonej, ziemi i rozpanoszyła…

Racjonalista I 1932

Historja jednego cudu

14 sierpnia 1926 r., w wigilję Matki Boskiej Zielnej, kilkoro dzieci służby folwarcznej ze Słupi pod Środą (Wielkopolska) udało się w pole, aby nazbierać ziół i kwiatów do święcenia i przyozdobienia figury Matki Boskiej. Dzieci weszły na łąkę w celu wymienionym, lecz zabroniono im chodzić…

Myśl Wolna X 1924

Hiszpanja Wschodu

W literaturze polskiej utarł się jeden pochlebiający próżności narodowej komplement, że „polacy są francuzami północy”. Jak każdy komplement jest on niestety bardzo daleki od prawdy. Ani rozwój historyczny, ani kulturalny Polski nie usprawiedliwia bynajmniej tego porównania, zakrawającego raczej na gorzką ironję, O wiele więcej natomiast…

Przegląd Wileński 07.03.1914 (22.02.1914)

Religja, kościół, klerykalizm

Trzeba dokładnie odróżniać pojęcia takie, jak religja, kościół, klerykalizm. Religja należy do najbardziej subjektywnych przejawów twórczości ducha ludzkiego. W niej się wyraża synteza działalności wszystkich władz psychicznych człowieka, próba rozwiązania najtragiczniejszych zagadek bytu, sięgających zarazem praźródeł, jako też celu wszelkiego istnienia. Ponad fragmentami spostrzeżeń, wrażeń…

Myśl Wolna X 1924

Genjalne pomysły*

Kościół rzymsko-katolicki miewa genjalne pomysły: największych heretyków, wyklinanych przez siebie niegdyś, a nawet palonych na stosie, czyni świętymi, gdy cały świat już uznał ich wielkość. Tak np. uczynił z Joanną D’Arc. Tak czyni teraz z Kolumbem i Kopernikiem. Nie jest wykluczone, że jeśli zwycięży rewolucja…

Listy z Hiszpanji (cz. 4)
Na drogach zniszczenia

Od specjalnego wysłannika „Wiadomości Literackich” W szerokim korytarzu muzeum jest tak tłoczno od postaci że musimy iść teraz jeden za drugim. Nigdy nie widziałem większego nieładu arcydzieł i bohomazów, dzieł sztuki i tandety. Wszystkie świątki przydrożnych kapliczek podhalańskich, wszyscy święci i apostołowie marjackiego Wita Stwosza…

Dziennik Ludowy 26.02.1925

Konkordat (I)

My, socjaliści, zasadniczo jesteśmy przeciwnikami konkordatu. Jesteśmy za rozdziałem Kościoła od Państwa, jesteśmy przeciwni wszelkiemu wiązaniu Państwa z Rzymem. Jednakowoż – skoro art. 114 Konstytucji przepisuje zawarcie konkordatu, musimy (walcząc w dalszym ciągu o zasadę rozdziału!) stanąć na gruncie konstytucyjnym i poddać rzeczowej i szczegółowej…

Dziennik Ludowy 07.03.1934

Mroki średniowiecza (1)

FANATYZM, PRZESĄDY I OKRUCIEŃSTWA W DAWNEJ POLSCE Klątwy „Klątwa kościelna!” Słowo to w wieku XI-XIII wzbudzało dreszcz, zgrozę i przerażenie. Niejednego „nagła krew zalała”, gdy się o klątwie rzuconej na siebie dowiedział. W śmierci jego widziano „palec boży”. Klątwa zwalała z tronów, wypędzała z kraju,…

Tajemne drogi koncentracji narodowej

W obszernej izbie zebrała się gromada luda wiejskiego. Śród niej, w rozproszeniu, pływa śmietanka inteligencji parafjalnej, pouczając kmiotków, co to jest Duma państwowa i dlaczego jeździć do niej trzeba tak daleko. Ten i ów, wyliczając posłów, nieśmiało przebąkuje nazwisko Henryka Konica i zaraz milknie wobec…

Katolicyzm polski przed francuskim konfesjonałem

W b. r. dwa czołowe organy katolików francuskich, jezuickie „Etudes” i na bardzo wysokim poziomie stojąca dominikańska „La Vie Intellectuelle”, zamieściły obszerniejsze artykuły o katolicyzmie w Polsce. Oba artykuły, w formie oględne, – artykuł w „Etudes” nawet mocno oględny, – przynoszą bardzo stanowcze potępienie niektórych…

Znasz li ten kraj?

Myśl Niepodległa wspomniała o pewnej wsi w Galicji, w której 16 rodzin zgłosiło bezwyznaniowość. Wieś ta leży o kwadrans drogi od Zborowa (w którym mieszkam). Chodziło o budowanie plebanji. Olbrzymi wydatek dla wsi tak biednej, że „cala już zadłużona”, jak mi naiwnie mówiła żona proboszcza…

Katolicyzm i polskość (cz.1)

1. Od Grunwaldu do Warny. Jak Hiszpanie, którzy wygnawszy Maurów z pomocą duchowieństwa katolickiego, stali się niebawem niewolnikami Rzymu, tak i Polacy po uwolnieniu się od niebezpieczeństwa Krzyżackiego i po nawróceniu na wiarę katolicką Litwy przetworzyli się w bierne narzędzia polityki papieskiej. Chwilową korzyść polityczną,…

Dlaczego kościół nie lubi matematyki?

Prosta sztuka liczenia: „raz, dwa, trzy, cztery” staje się w pewnych warunkach kamieniem obrazy dla kościoła katolickiego, bo wedle tej skromnej sztuki ludzie przekonali się, że nietylko Pan Bóg może być w kilku osobach, ale nawet najrozmaitsi święci. Bo oto mamy w dziedzinie autentycznych relikwji:…

Racjonalista XII 1933

O klerykalizmie

Nie koniecznie trzeba zaraz sądzić, iż sprawy wyznaniowe są punktem centralnym życia kulturalnego, społecznego czy politycznego, aby jednak uświadomić sobie, jak dalece czynnik ten staje się ważki, pretendując we wszystkich tych dziedzinach do daleko idącej ingerencji. Sądziło się do niedawna przecież, iż taka kwest ja…

Gwiazdka lekarza japońskiego dla katolickich żon*)

Domorosły katolicyzm polski ma tę właściwość, że jest – dosłownie, nie w przenośni – bardziej katolicki od papieża. Kiedy, w czasie wojny, papież, uwzględniając trudności sytuacji gospodarczej wszystkich krajów, skasował pewną ilość świąt, kucharka moja, gorliwa katoliczka, oświadczyła, że „święta ustanowił Pan Bóg, a papież…

Gazeta Bydgoska 02.06.1932

Przeciwko gorszeniu młodzieży

Słuszny protest ks. Biskupa Łukomskiego. J. E. Biskup łomżyński Łukomski ogłosił obszerny protest przeciwko zakłóceniu święte Bożego Ciała przez urządzenie w tem mieście „powiatowego i miejskiego święta wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego”. W proteście, na wstępie, Ks. Biskup powołuje się na wskazania encykliki Ojca św.…

LIST BISKUPI

Dziewięciu biskupów wydało list pasterski w sprawie projektu nowego kodeksu karnego (w szczególności art. 231) oraz w sprawie poradni „Świadomego Macierzyństwa”. List ten nastręcza mi parę uwag. Jedną ze zdobyczy współczesności jest oddzielenie religji od spraw politycznych. Bardzo niewyjaśniony jest natomiast zakres ingerencji kleru do…

Dziennik Ludowy 02.03.1925

Na marginesie konkordatu z Rzymem

W ciągu wielowiekowego swego bytu przed rozbiorem Polska potokami krwi okupywała zaszczyt nazywania się „przedmurzem Chrześcijaństwa”. I rzeczywiście była tem przedmurzem, broniąc chrześcijaństwa i Europy zalewem potęgi turecko-tatarskiej. Od dawna. Dług zaciągnięty wobec Polski przez Europę i przez Rzym – nie został nigdy spłacony. Przeciwnie.…

Racjonalista I 1933

Trzechsetlecie procesu Galileusza

Ktoby chciał przytoczyć przykład rzeczy nieprawdopodobnej, mógłby śmiało zużytkować w tym celu aktualną okazję. Niechby tylko przypuścił, że którykolwiek z uniwersytetów polskich urządzi akademję uroczystą ku przypomnieniu procesu Galileusza. Nie powiadamy: dla uczczenia, bo czcić tutaj kogokolwiek za cokolwiek niema powodu. Inkwizycja popełniła jeden ze…

Ku czemu Polska idzie…

Ewolucja, którą przechodzimy, zasługuje na to aby ją śledzić z całą bacznością. „Okupacja” kraju, o której niedawno mówiłem 1), postępuje. Dzieje się to zwłaszcza dzięki osobliwej konfiguracji frontów politycznych. Jeżeli Sienkiewicz w „Potopie” porównał Rzeczpospolitą do postawu czerwonego sukna, które sobie wydzierają królewięta, to dziś…

Niebezpieczna fikcja

Widowisko, na które patrzymy w tej chwili, godne jest uwagi: doniosłość jego przerasta nawet o wiele przedmiot, który mu dał powód. Mam na myśli reakcję, którą wywołał projekt nowej ustawy małżeńskiej. Przygotowywany przez szereg lat, obmyślany z całą rozwagę przez komisję kodyfikacyjną, która reprezentuje z…

Z cyklu „Podróż po Polsce”
ŚLUBOWANIE

Częstochowa, w maju 1936. Znacie taki obrazek, tani, pocztówkowy a miły, Wojciecha Kossaka, dzieci lwowskich z obrony Lwowa? Jest chłopiec w za dużym szarym szynelu, nachylony cały nad karabinem, stoi nad nim młodziutka dziewczyna ładująca inny karabin, są groby i brzozy cmentarza łyczakowskiego, śnieg poplamiony…

Tryumfalny marsz kleru w Polsce

Gdyby zachodziła jakakolwiek wątpliwość co do tego, kto najwięcej doznał korzyści z faktu rozwiązania przez władze zarządu Związku Nauczycielstwa, rozproszyłby ją wydany niezwłocznie po tym fakcie komunikat Katolickiej Agencji Prasowej K. A. P., tej urzędowej wyrazicielki politycznych interesów Kościoła Rzymskiego w Polsce. Wystarcza, istotnie, przeczytać…

Close