Artykuły dla słowa kluczowego: literatura

Wiadomości 25.09.1949

Rozprawa nad życiem i śmiercią Ostapa Ortwina

Zbiór przypowieści Adolfa Rudnickiego „Szekspir” doczekał się omówienia w czołowych pismach emigracyjnych. Na ogół jednak recenzenci ograniczyli się raczej do strony formalnej książki, zajęli się techniką pisarską autora, stylem, językiem. Pominęli natomiast jej stronę ideologiczną, jej wyraźny aspekt polityczny. Pominęli lub zbyli kilkoma marginesowymi uwagami.…

Kurjer Warszawski 20.02.1910

Heine o Chopinie

Ze wszystkich poetów największe szczęście do kompozytorów muzycznych miał Henryk Heine. Do pieśni jego, stanowiących wymarzony tekst muzyczny, najznakomitsi z nich dorabiali muzykę. Specjalne katalogi wykazują parę tysięcy numerów, a pomiędzy kompozytorami nie brak ani jednego rozgłośnego nazwiska. A tymczasem Heine odpłacał kompozytorom za te…

Lekkomyślność i niewdzięczność

Pani Marja-Jehanne Wielopolska na łamach „Wiadomości Literackich” (nr. 84) wzywa pisarzy polskich do obrony Stefana Żeromskiego, zarzucając im brak etyki koleżeńskiej. Pani Wielopolska może ma rację, może nie ma. Nie mogę znaleźć w sobie rozwiązania tych wątpliwości, gdyż sam przeżyłem w Polsce taki sam okres…

Słowo 17.01.1935

Polski słownik pijacki

Polacy, jeden z najbardziej pijackich narodów, nie posiadał dotychczas żadnego obyczajowo – historycznego opracowania swego pijaństwa. Dwa sąsiadujące z nami pijackie narody – Niemcy i Rosjanie – zdobyli się od dawna na poważne dzieła naukowe w tej dziedzinie. Zwłaszcza Niemcy, którzy już w roku 1773…

Głos Polski 21.05.1916 (08.05.1916)

Myśli Sienkiewicza o kobietach

Wiadomo, że są malarze, którzy przeważnie i z zamiłowaniem męskie twarze rysują, nie czując czy chęci, czy zdolności do odtwarzania kobiecych typów. Ten sam objaw mamy i w literaturze: są poeci, powieściopisarze, którzy typów kobiecych nie umieją nakreślić, jakkolwiek są mistrzami w portretowaniu charakterów męskich.…

Panorama 29.07.1934

Wielcy pisarze byli złymi uczniami

Słynny pisarz francuski, autor „Fałszerzy”, Andre Gide był tak fatalnym uczniem, że otrzymał w szkole przydomek barana („le moutou”). Rodzice jego nosili się z myślą oddania go do rzemiosła, uważając, że syn ich nie posiada dostatecznych zdolności do pracy umysłowej. Gerhard Hauptman również był bardzo…

Samobójstwo pod wpływem lektury

Powieściopisarka angielska postawiona w stan oskarżenia (ry) Czy znana powieściopisarka angielska Ethel Winifred Savi skazana zostanie za zabicie człowieka przez wydanie powieści p. t.: „Our Trespasses”. – Nasze uchybienia? Cała Anglia w wielkim napięciu czekała na wynik tego niezwykłego procesu sensacyjnego, który wytoczył autorce kupiec…

Fredro zadumany nad Polską

Dzieci twórcy „Ślubów panieńskich” i „Zemsty” twierdziły, że ojciec ich miał „wrodzoną skłonność do smutku” i że „melancholia to jeden z głównych rysów jego charakteru”. Sam poeta przyznawał się do chorobliwej drażliwości. Sprawiała ona, że często drobne, niepozorne epizody życiowe urastały do rozmiarów wielkich przykrości…

Prawda o Jacku Londonie

Wspomnienia Uptona Sinclaira Wspomnienia Uptona Sinclaira o Jacku Londonie dotyczą przedewszystkiem dysputy, jaką obaj pisarze prowadzili aż do śmierci Londona. Szło o to, czy człowiek lepiej wyzyskuje wartości życia uprawiając ścisłą ascezę, czy też używając wszystkich możliwych rozkoszy. Spór ten zaczął się już przy pierwszem…

Słowo 05.03.1933

Remarque roku 1905

Cztery lata mija, jak Erich Maria Remarque wydał „Na zachodzie bez zmian”. Potem napisał jeszcze „Drogę powrotną”, na którą czekało się dość długo, a którą reklama rozgłaszała jeszcze dłużej. Więcej nic już Erich Maria Remarque nie napisze. Może dlatego, że należy do pokolenia, które –…

Tęcza II 1933

Z niedyskretną wizytą u wielkich ludzi

Każdy z nas ma jakieś przyzwyczajenie, z którego najczęściej wcale nawet sobie nie zdaje sprawy. Zwłaszcza pracownicy umysłowi posiadają pewne charakterystyczne nawyknienia, które możnaby nazwać ceremonjałem pracy, bez spełnienia których dany osobnik bardzo się źle czuć będzie. Specjalny ceremonjał pracy urabiają sobie zwykle pisarze i…

Zet 01.02.1933

Boy – boyówka – boyszewizm

Chciałem napisać na ten temat mądry, filozoficzny referat. Prowadzić dalszy ciąg systematycznej analizy umysłowości Boya i szkodliwych momentów jego wpływu na bezkrytyczne społeczeństwo. Przecież to właśnie zapowiedzieliśmy czytelnikom, obiecując zlikwidować go metodą naukową. Ale gdy wziąłem do ręki pierwszy z brzegu numer „Wiadomości Literackich”, aby…

Wiadomości 04.09.1949

1984

Spojrzeli na ziemię, a oto jest niepozorna i próżna; jeżeli na niebo, nie masz na niem światłości (Jeremiasz, 23) Jest rok 1984 *). Wojna atomowa, która pustoszyła świat w połowie b. w., pozostawiła go we władzy trzech totalitarnych nadpaństw: Eurazji pod rządami neobolszewików, Wschodniej Azji…

Wiadomości 08.06.1948

Mickiewicz i James Fenimore Cooper

Dla Mickiewicza Stany Zjednoczone były ideałem państwa, zabezpieczającego wolność i prawa jednostki. W młodzieńczej „Kartofli” wkłada on w usta archanioła Rafała proroczą przepowiednię o straszliwej wojnie, która w XX w. zamieni Europę w gruzy. Wtenczas Ameryka zbawi świat: Wtenczas nad światem nowym swobód gwiazda błyśnie,…

Myśl Niepodległa 30.07.1921

Karaibja ukraińska

Eugienjusz Małaczewski w swym tomie „Koń na wzgórzu” opowiada, w jaki sposób ludność ukraińska Podola znęcała się nad naszymi żołnierzami, pojmanymi podstępnie: „Nareszcie tłum uciszył się zupełnie. Jakiś prowodyr przemówił mu do rozumu, uspokoił i kazał zgłosić się ochotnikom, którzyby chcieli „poigrać z lachami”. Chętnych…

Prosto z Mostu 10.07.1938

Wspomnienie o Sienkiewiczu

Ze „Wspomnień pracowitego żywota” („Memories of A Busy Life”) OD TŁUMACZA Dnia 28 sierpnia b. r. odbędzie się staraniem Polonii miasta Milwaukee (Wisconsin) uroczystość ku czci zasłużonego tłumacza dzieł literatury polskiej na język angielski, Jeremiego Curtina, z okazji setnej rocznicy jego urodzin. Dom Jeremiego Curtina…

Norwid a Żydzi

„…prawda jedynie wystarczy Nam”… („Epos nasza”) Jeszcze jedną przysługę pośmiertną oddano cieniom udręczonego myśliciela-poety-artysty. Z okazji 50-ej rocznicy śmierci w przytułku dla ubogich starców w Paryżu, czasopisma „narodowe” podjęły zbożny trud kanonizowania Norwida jako pur sang endeka i antysemitę. Jak w dać, skręciły rzeczone pisma…

Wiadomości 24.03.1957

Przez Śląsk, Beskidy i Murmańsk do Londynu

Kiedy sierżant-pilot Cyril Rofe*) siedział w Stalagu Lamsdorf, zimą 1942, nie obowiązywały tam jeszcze legitymacje z fotografią. Myląc więc czujność władz obozowych, jeńcy mogli zamieniać się na nazwiska. Ci z wyznaczonych na roboty, którzy woleli nie ruszać się z miejsca, wymieniali swą identyczność ze zwolennikami…

Marja Dąbrowska o sobie

Dwie fotografje ze staroświeckich portretów w mahoniowych ramkach. Twarze i stroje z przed lat osiemdziesięciu. Tak nosili się nasi dziadkowie. Dama o czole ujętem w gładko zaczesane nioby, biedermayerowska suknia, twarz bardzo stylowa a zarazem mocno niepokojąca, za mocno, jak na nasze prababki. W oczach…

Głos Polski 21.05.1916 (08.05.1916)

Ku pocieszeniu serc

Były to smutne czasy… czasy ponure i szare. Coś urwało się jakgdyby w duszy polskiej, coś w niej zagasło. Urwał się ów pęd bohaterski, który miała ona w chwilach najcięższych walk, pęd – szwoleżerów, przekazywany przez ojców – synom, przez synów – wnukom. Zagasł ów…

Wiadomości 04.02.1951

Żeromski prawdziwy

Niedawno zmarły znakomity pisarz angielski George Orwell w ostatniej swojej powieści „Rok 1984″ stworzył jakby satyryczną apokalipsę czerwonego totalizmu. Co dzień stwierdzamy, że jego przeraźliwe wizje są już rzeczywistością, że rzeczywistość prześciga lot panicznej wyobraźni. W koszmarnym świecie, nad którym unosi się złowrogi cień „Wielkiego…

Wiadomości 06.01.1952

Na obiedzie u Hitlera

„Hitlers Tischgespräche”*) są dokumentem jedynym w swoim rodzaju. Henri Picker ogłosił tu swoje (i swego poprzednika) streszczenia wypowiedzi Hitlera od 21 lipca 1941 do 2 sierpnia 1942 przy posiłkach w jego „Wolfsschanze” koło Rastenburga w Prusach Wschodnich, a pod koniec w jego nowej kwaterze „Wehrwolf”…

Prosto z Mostu 24.01.1937

Listy Reymonta o nagrodzie Nobla

W końcu roku 1921 stała się aktualną w Akademii Szwedzkiej sprawa polskiej kandydatury do literackiej nagrody Nobla. Kandydatem polskim był zrazu Żeromski. W roku 1923 obok Żeromskiego wysunięto kandydaturę Władysława Reymonta. Szef propagandy w naszym poselstwie w Sztokholmie p. Konrad Czarnocki zwrócił się do autora…

Polonia 28.02.1937

Pierwszy „święty” sowiecki

Bolszewicy bezczelnie robią z Puszkina „agenta rewolucji” „Czort mi kazał urodzić się w Rosji z duszą i talentem”. Tak pisał Puszkin w liście do żony dn. 18. V. 1836 r., a więc na rok przed śmiercią. Skąd ta gorycz u poety, którego nie tylko Rosja…

Wiadomości 06.09.1953

Miecz Prusa nad „Ogniem i mieczem”

Wśród licznych angielskich słowników cytat wyróżnia się wydany w r. 1902 w Londynie gruby tom Williama Wale p.t. „What Great Men Said of Great Men”. Zawiera on wypowiedzi wybitnych, znakomitych i wielkich ludzi o wybitnych, znakomitych i wielkich ludziach. Sporządzenie analogicznego compendium w języku polskim…

Close