Nietzsche herbu Radwan

Sprawę pochodzenia polskiego Nietzschego (por. list Jana Bobra w nr. 593 „Wiadomości”) omówił Bernard Szarlitt w swoich pracach „Nietzsches Polentum” (Lipsk 1906) oraz „Polskość Nietzschego i jego filozofii” (Warszawa 1930).

Szarlitt sceptycznie traktował tradycję rodzinną Nietzschów że pochodzą oni od polskiego hrabiego nazwiskiem Nietzky, który w związku z zaburzeniami religijnymi miał uciec z Polski do Niemiec: w Polsce nie było ani Nietzkych ani Nieckich, które to nazwisko mogło przeobrazić się w Niemczech w nazwisko Nietzky.

Istniała natomiast w Płockiem rodzina Nickich herbu Radwan, i jeden z jej przedstawicieli, Gotard, w r. 1632 wyemigrował do Prus. Ponieważ pierwszy Nietzsche, Krzysztof, prapradziad filozofa, występuje po raz pierwszy w r. 1706, więc nie jest wyłączone że jeżeli pochodził od Gotarda Nickiego, nazwisko Nicki w ciągu lat 74 mogło przybrać formę Nietzsche.

Szarlitt udał się do Weimaru do siostry i biografki Nietzschego Elisabeth Förster-Nietzsche. Zbadanie rękopisów filozofa dało sensacyjne rezultaty: okazało się że nazwisko swego przodka pisał on najwyraźniej Nicki a za pisownię Nietzky ponosi odpowiedzialność jego siostra; ponieważ „Nicki” czytają Niemcy jak „Niki”, wprowadziła ona pisownię fonetyczną „Nietzky”, by czytali prawidłowo „Nicki”.

Nie na tym koniec. Szarlitt przywiózł ze sobą do Weimaru rycinę herbu Radwan. Pani Forster naprzód oświadczyła że herb ten jest jej znany a potem przypomniała sobie że ma po ojcu sygnet, „pamiątkę rodzinną”. Po odszukaniu sygnetu okazało się że jest na nim wyryty herb Radwan.

Pozostawmy na stronie uwagi Szarlitta, wywodzącego filozofię Nietzschego z ducha „szlachecko-polskiego indywidualizmu”: jeśli się wie że Nietzsche pochodzi z Polaków, zadanie jest ułatwione. Droga to śliska, skoro Hitler w pewnej mierze był uczniem Nietzschego.

Natomiast jedna rzecz istotnie uderza: zdumiewające podobieństwo Piłsudskiego i Nietzschego, jeśli wolno sądzić na podstawie fotografii.

Wydawany w Londynie w latach 1946 – 1981 emigracyjny tygodnik społeczno-kulturalny. Założycielem pisma był Mieczysław Grydzewski a stałymi współpracownikami byli min. Marian Hemar, Marian Kukiel, Stanisław Stroński, Jan Lechoń, Józef Mackiewicz, Tymon Terlecki, Józef Wittlin. Tygodnik był kontynuacją londyńskich „Wiadomości Polskich” a tradycją nawiązywał do przedwojennych „Wiadomości Literackich”.

Brak komentarzy

Napisz komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Close