III Rzeczpospolita rozpoczęła się w 1989 roku i trwa do dziś. Nie ma ustalonej daty końcowej, ponieważ III RP jest nazwą obecnej formy państwa polskiego, ukształtowanej po transformacji ustrojowej odchodzącej od systemu PRL.
Dlaczego za początek przyjmuje się 1989 rok?
Rok 1989 nie wskazuje jednego, bezdyskusyjnego dnia rozpoczęcia III RP. Przemiana ustrojowa przebiegała etapami. Za symboliczny początek uznaje się wybory z 4 czerwca 1989 roku, natomiast formalna zmiana nazwy państwa nastąpiła w grudniu tego samego roku.
Najważniejsze momenty tego przejścia to:
- 4 czerwca 1989 roku – wybory kontraktowe stały się symbolem przełomu politycznego i początkiem procesu odchodzenia od rządów Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W kolejnych miesiącach powstał rząd Tadeusza Mazowieckiego, a państwo zaczęło przechodzić głęboką transformację ustrojową.
- Grudzień 1989 roku – nowelizacja konstytucji przywróciła tradycyjną nazwę państwa „Rzeczpospolita Polska” oraz godło z orłem w koronie. Była to formalna, prawna zmiana odróżniająca nowe państwo od Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
Dlatego w opracowaniach historycznych można spotkać dwa uzupełniające się ujęcia. Czerwiec 1989 roku oznacza symboliczny i polityczny początek przemian, a grudzień 1989 roku – ich ważne potwierdzenie prawne. Nie należy traktować jednej z tych dat jako całkowicie wykluczającej drugą.
Czym jest III Rzeczpospolita?
III Rzeczpospolita to określenie państwa polskiego po przełomie 1989 roku. Oznacza demokratyczną formę ustrojową opartą na suwerenności państwa, wyborach, wolnościach obywatelskich i zasadzie rządów prawa. Jej ustanowienie wiązało się z odejściem od autorytarnego systemu PRL, choć zachowano ciągłość państwową Polski, a nie utworzono całkowicie nowego państwa.
Najkrócej można więc odpowiedzieć: III RP trwa od 1989 roku do chwili obecnej. Wybory z 4 czerwca wyznaczają jej symboliczny początek, a grudniowa nowelizacja konstytucji formalnie przywróciła nazwę „Rzeczpospolita Polska”.
