Król Baltazar, według chrześcijańskiej tradycji, przyniósł dzieciątku Jezus kadzidło. Dar ten symbolizuje boskość Chrystusa i jego godność jako przedmiotu kultu. Ewangelia według św. Mateusza nie podaje jednak imion mędrców ani nie przypisuje konkretnych darów poszczególnym osobom. Zestawienie Baltazara z kadzidłem pochodzi z późniejszej tradycji.
Co przyniósł Baltazar?
W opowieści o mędrcach ze Wschodu wymienione są trzy dary: złoto, kadzidło i mirra. Tekst biblijny nie wskazuje, który z mędrców ofiarował konkretny przedmiot. Nie mówi też, ilu ich było. Liczba trzech została z czasem powiązana z liczbą darów, a imiona Kacper, Melchior i Baltazar pojawiły się w tradycji chrześcijańskiej później.
Dlatego odpowiedź „Baltazar przyniósł kadzidło” jest poprawna w ramach najpopularniejszego przekazu tradycyjnego, ale nie wynika bezpośrednio z Ewangelii św. Mateusza. W samym tekście występują po prostu „mędrcy ze Wschodu”, którzy złożyli Jezusowi złoto, kadzidło i mirrę.
Co symbolizuje kadzidło?
Kadzidło od starożytności wykorzystywano podczas obrzędów religijnych i w świątyniach. Dym unoszący się ku górze kojarzono z modlitwą, czcią oraz obecnością sfery boskiej. W chrześcijańskiej interpretacji dar Baltazara wskazuje więc na boskość Jezusa, a nie tylko na jego ziemskie narodziny.
Symbolika kadzidła obejmuje przede wszystkim:
- boskość – dar wyraża wiarę, że Jezus ma naturę boską;
- kult religijny – kadzidło było używane w czasie modlitwy i składania czci;
- godność kapłańską – nawiązuje do funkcji pośredniczenia między ludźmi a Bogiem;
- hołd – pokazuje, że mędrcy uznali wyjątkową godność nowo narodzonego dziecka.
W późniejszej ikonografii Baltazar bywa przedstawiany jako mędrzec w średnim wieku i reprezentant Azji. Także te cechy nie pochodzą z Ewangelii, lecz z rozwoju tradycji oraz sztuki chrześcijańskiej. Samo imię Baltazar ma pochodzenie babilońskie, ale nie oznacza to, że biblijny tekst przypisuje je jednemu z mędrców.
Jak rozkładają się dary trzech mędrców?
Najczęściej spotykane w tradycji przypisanie darów wygląda następująco:
| Król | Dar | Symbolika |
|---|---|---|
| Melchior | Złoto | Królewska godność Jezusa |
| Baltazar | Kadzidło | Jego boskość i cześć religijna |
| Kacper | Mirra | Człowieczeństwo oraz zapowiedź cierpienia i śmierci |
Najważniejsze rozróżnienie polega więc na tym, że Baltazar i kadzidło to połączenie utrwalone przez tradycję, natomiast Ewangelia wymienia jedynie trzy dary bez wskazania ich ofiarodawców. W takim ujęciu kadzidło wyraża uznanie boskiej natury Jezusa, złoto – jego królewskiej godności, a mirra – prawdy o jego człowieczeństwie i przyszłym cierpieniu.